Praga.html |
| | | ca | | | de | | | en | | | es | | | fr | | | it | | | nl | | | no | | | pl | | | pt | | | ru | | | ro | | | fi | | | sv | | | tr | | | vo | | |
| |  |
Współrzędne: 50°05' N 14°25' E
.svg){kind=small}
Praga (czes.: Praha, wym. IPA: [ˈpraɦa], niem. Prag) – stolica i największe miasto Czech. Nazwa została wyprowadzona od słowa czeskiego "práh" które oznacza próg domu (związane jest to z legendą o Libuszy) ale także próg na rzece. Położona po obu stronach rzeki Wełtawy. Obszar 496 km²; 1 218 644 mieszkańców (2008), główny ośrodek gospodarczy kraju. Przemysł maszynowy, elektrotechniczny, włókienniczy i inne. Uczelnie: m.in. Uniwersytet Karola (data założenia 1348, najstarszy uniwersytet w Europie Środkowej, współpraca naukowa z Uniwersytetem Jagiellońskim w Krakowie).
Spis treści |
edytuj Historia
Pierwszymi mieszkańcami terenów nad Wełtawą, były osiedlające się tu od ok. 500 roku p.n.e., plemiona celtyckie. Zostały one stopniowo wyparte przez napływający pomiędzy IX a VI wiekiem p.n.e germański lud Markomanów. Pierwsze plemiona słowiańskie przybyły na te tereny ok. 500 roku. Walki o dominacje doprowadziły ok. 800 roku do władzy dynastię Przemyślidów, którzy założyli tu miasto. Wznieśli oni dwie warowne osady : Zamek Praski i Wyszehrad. Od 973 roku Praga była siedzibą pierwszego biskupstwa na tych terenach, podległego metropolii mogunckiej. Szczególny rozkwit miasto osiągnęło za rządów Karola IV. Założył on tu pierwszy w środkowej Europie uniwersytet – Carolinum. W roku 1344 praskie biskupstwo zostało podniesione w hierarchii kościelnej do rangi arcybiskupstwa. Od 1526 pozostawało pod rządami Habsburgów, jako jedna ze stolic ich monarchii. W 1419 roku miała tam miejsce słynna defenestracja katolików (wojny husyckie), zaś w 1618 roku podobne wydarzenie (wyrzucenie przez okno namiestników cesarza) stało się bezpośrednią przyczyną wojny trzydziestoletniej. W wyniku klęski czeskich protestantów pod Białą Górą w 1620 Praga jako stolica Królestwa Czeskiego traci swoje znaczenie i na długie lata pozostaje w cieniu Wiednia. W tym też okresie społeczność niemieckojęzyczna odgrywa w mieście (niem. Prag) rolę dominującą, zaczęło się to zmieniać dopiero w XIX wieku, podczas czeskiego odrodzenia narodowego.
W 1848 roku powstanie (w czasie Wiosny Ludów). Pod koniec XIX wieku wybudowano wiele reprezentacyjnych budynków; powolne odzyskiwanie znaczącej pozycji w monarchii Habsburgów. W tym czasie miasto było już dwujęzyczne, a Czesi i Niemcy funkcjonowali praktycznie równolegle (podwójne – czeskie i niemieckie – były uczelnie, teatry itp.).
W 1918 stolica nowo utworzonej Czechosłowacji. W latach 1939-45 okupowana przez Niemcy, wyzwolona w 1945. W 1968 roku główna arena praskiej wiosny. W roku 1993 po odłączeniu się Słowacji, miasto zostało stolicą Republiki Czeskiej. Obecne motto Pragi to Praga Caput Rei Publicae (wcześniej: Praga caput regni).
edytuj Zabytki i atrakcje turystyczne
W 1992 r. zabytkowe centrum Pragi zostało zapisane na liście światowego dziedzictwa UNESCO. Praga jest uważana za jedno z najbardziej atrakcyjnych miast Europy, z tego względu corocznie odwiedzają ją liczne rzesze turystów. W mieście znajduje się ponad 20 muzeów i prawie 100 galerii. Niektórymi z atrakcji turystycznych są:
- Hradczany z zamkiem oraz gotycką katedrą św. Wita, św. Wacława i św. Wojciecha (św. Adalberta);
- Złota Uliczka w Pradze;
- Malá Strana – pełna kościołów, pałaców i ogrodów oraz urokliwych uliczek;
- barokowy kościół św. Mikołaja z XVIII wieku na Malostranské náměstí;
- Loreta;
- Stare Miasto na prawym brzegu Wełtawy;
- Ratusz Staromiejski (XIV wiek) ze słynnym zegarem astronomicznym Orloj na Staroměstské náměstí;
- Týnský Chrám – Kościół Marii Panny przed Tynem, kiedyś centrum husytyzmu;* Ratusz Nowomiejski (XV wiek);
- różne miejsca powiązane z Franzem Kafką;
- Most Karola;
- ściana Johna Lennona;
- dzielnica żydowska Josefov;
- Zamek Wyszehradzki;
- Wzgórze Petřín;
- praski metronom;
- wieża telewizyjna z platformą widokową, w dzielnicy Žižkov;
- Galeria Narodowa Sztuki Europejskiej (kolekcje malarstwa europejskiego);
- liczne zabytkowe piwiarnie np. U Fleků, U Kocoura czy U sv. Tomaše;
- "Tańczący dom" nad Wełtawą;
- Stadion Strahov;
- Synagogi Pragi;
- ogród zoologiczny;
- ogrody botaniczne.
- Brama Prochowa
edytuj Znane dzielnice
Zobacz więcej w osobnym artykule: Dzielnice Pragi.- Holešovice
- Hradčany
- Josefov
- Karlín
- Libeň
- Malá Strana
- Nové Město
- Smíchov
- Staré Město
- Vinohrady
- Vršovice
- Vyšehrad
- Zbraslav
- Žižkov
edytuj Kościoły
- Klementinum
- Kościół Krzyża Świętego w Pradze
- Loreta
- Kościół Marii Panny
- Kościół Marii Panny przed Tynem
- Kościół Matki Boskiej Nieustającej Pomocy
- Kościół Matki Bożej Śnieżnej
- Kościół Matki Boskiej Zwycięskiej
- Kościół Panny Marii Anielskiej
- Kościół Panny Marii Pod Łańcuchem
- Kościół św. Barbary
- Kościół św. Castulusa
- Kościół św. Cyryla i Metodego
- Kościół św. Ducha
- Kościół św. Franciszka
- Kościół św. Gawła
- Kościół św. Idziego w Pradze (sv. Jiljí. opata – dominikanów, Husova 8)
- Kościół św. Ignacego
- Kościół św. Jakuba
- Kościół św. Jana na Skałce
- Kościół św. Jerzego
- Kościół św. Józefa
- Kościół husycki
- Kościół Narodzenia
- Kościół św. Krzyża
- Kościół św. Trójcy
- Kościół Zbawiciela
- Kościół św. Rocha
- Kościół św. Mikołaja
- Kościół św. Małgorzaty
- Kościół św. Włodzimierza
edytuj Uczelnie wyższe
edytuj Sport w Pradze
- Żużel
- Drużyna Olymp Praga jest wielokrotnym mistrzem Czechosłowacji i Czech
- Od 1997 rokrocznie na Stadionie Marketa odbywa się Grand Prix Czech – jeden z turniejów wyłaniających mistrza świata.
- piłka nożna
edytuj Słynni urodzeni w Pradze
edytuj Zobacz też
- Cmentarz ewangelicki na Strasznicach
- Metro praskie
- Port lotniczy Praga
- Tramwaje w Pradze
- Stacje kolejowe: Praha-Bĕchovice, Praha-Hostivař, Praha-Komořany, Praha-Krč, Praha-Satalice, Praha-Zbraslav, Praha-Řeporyje.
edytuj Linki zewnętrzne
- Oficjalne strony praskie (ang.)
- Centrum Informacji o Pradze
- przewodnik po Pradze na Wikitravel (ang.)
- Przewodnik po Pradze – jej gospodach, kulinariach i zwyczajach
- Komunikacja miejska w Pradze (czes.)
- Rozkłady jazdy autobusów, pociągów i komunikacji miejskiej
- Praska Opera (ang.)
- Praga galeria zdjęć
.svg){kind=small}
Zabytkowe centrum miasta Český Krumlov • Zabytkowe centrum Pragi • Zabytkowe centrum miasta Telč • Sanktuarium pielgrzymkowe św. Jana Nepomucena (Zelená Hora) • Kutná Hora - Stare Miasto z kościołem św. Barbary i katedra Mariacka w dzielnicy Sedlec • Krajobraz kulturowy posiadłości książąt Lichtenstein w regionie Lednice-Valtice • Ogrody i renesansowo-barokowy zamek biskupów ołomunieckich w Kromieryżu • Wieś Holaszowice z zespołem późnobarokowej architektury • Litomyšl - renesansowo-barokowy zamek wraz z ogrodami • Kolumna św. Trójcy w Ołomuńcu • Willa Tugendhatów w Brnie według projektu Miesa van der Rohe • Dzielnica żydowska i bazylika św. Prokopa w Třebíč
Kraj hradecki • Kraj karlowarski • Kraj liberecki • Kraj morawsko-śląski • Kraj ołomuniecki • Kraj pardubicki • Kraj pilzneński • Kraj południowoczeski • Kraj południowomorawski • Kraj środkowoczeski • Kraj ustecki • Kraj Wysoczyzna • Kraj zliński
Praga
|
||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||