Koszalin.html |
| | | ca | | | de | | | en | | | es | | | fr | | | it | | | nl | | | no | | | pl | | | pt | | | ru | | | ro | | | fi | | | sv | | | tr | | | vo | | |
| |  |
Współrzędne: 54°11'25" N 16°10'54" E
| Koszalin | |||||
|
|||||
| Województwo | zachodniopomorskie | ||||
| Powiat | miasto na prawach powiatu | ||||
| Gmina - rodzaj |
Koszalin miejska |
||||
| Założono | XI wiek | ||||
| Prawa miejskie | 1266 | ||||
| Prezydent miasta | Mirosław Mikietyński | ||||
| Powierzchnia | 83,32 km² | ||||
| Położenie | 54° 11'25'' N 16° 10'54'' E |
||||
| Wysokość | 32 m n.p.m. | ||||
| Ludność (2007) • liczba ludności • gęstość • aglomeracja |
106 376 1288,7 os./km² nie tworzy |
||||
| Strefa numeracyjna (do 2005) |
(+48) 94 | ||||
| Kod pocztowy | 75-900, 75-902, 75-007, 75-016, 75-814 | ||||
| Tablice rejestracyjne | ZK | ||||
Położenie na mapie Polski  Koszalin
|
|||||
| TERC10 (TERYT) |
3261011 | ||||
| SIMC10 | 0949448 | ||||
|
Urząd miejski3
Rynek Staromiejski 6-775-007 Koszalintel. 0 94 348 86 00; faks 0 94 348 86 25 (e-mail) |
|||||
 Galeria zdjęć w Wikimedia Commons |
|||||
 Wiadomości w Wikinews |
|||||
| Strona internetowa miasta | |||||
Koszalin (niem. Köslin, pomor. Kòszalëno) – miasto na prawach powiatu położone w północno-zachodniej Polsce w województwie zachodniopomorskim, drugi ośrodek miejski na Pomorzu Zachodnim. Znajduje się na Pobrzeżu Koszalińskim, w dorzeczu rzeki Dzierżęcinki, 11 km od Morza Bałtyckiego. Siedziba powiatu koszalińskiego.
Według danych1 z 31 grudnia 2007 roku, Koszalin liczy 106 376 mieszkańców.
Miasto jest ważnym ośrodkiem kulturalnym w regionie. Znajdują się w nim teatry, kina, filharmonia oraz muzea. Jest także siedzibą lokalnych mediów. W Koszalinie znajduje się również siedziba Diecezji koszalińsko-kołobrzeskiej.
Koszalin stanowi ważny węzeł komunikacji pasażerskiej. W mieście znajduje się dworzec autobusowy i kolejowy. Przez miasto prowadzą dwie drogi krajowe: nr 6 i nr 11.
Miasto jest także rozwinięte pod względem turystycznympotrzebne źródło. Znajduje się 6 km od jeziora Jamno i w odległości zaledwie 11 km od Bałtyku. W mieście znajduje się wiele hoteli i pensjonatów oraz zabytków.
Spis treści |
edytuj Historia
Koszalin był osiedlem słowiańskim w XII wieku. W 1214 r. książę pomorski Bogusław II nadał wieś Koszalice, koło Góry Chełmskiej (od starożytności, aż do wczesnego średniowiecza będącej miejscem kultu pogańskiego), w ziemi kołobrzeskiej klasztorowi w Białobokach k. Trzebiatowa.
W 1248 r. wschodnia część ziemi kołobrzeskiej z Koszalinem przeszła na własność biskupów pomorskich (kamieńskich) dając początek biskupiemu księstwu kamieńskiemu. 23 maja 1266 r. biskup Herman von Gleichen lokował miasto na prawie lubeckim nadając mu okoliczne wsie i liczne przywileje i ustanawiając tu swoją główną rezydencję i stolicę biskupiego księstwa kamieńskiego.
Nabywając wieś Jamno (1331), część jeziora Jamno wraz z mierzeją i grodem Unieście (1353) Koszalin uzyskał bezpośredni dostęp do morza uczestnicząc intensywnie w następnych wiekach w handlu morskim jako członek Hanzy. Prowadziło to do zatargów z Kołobrzegiem i Darłowem – m.in. w 1446 doszło do wygranej bitwy z Kołobrzegiem. Zarazy i wojna trzydziestoletnia zmniejszyły znaczenie miasta – w 1535 na dżumę zmarło 1,5 tys. z 2,5 tys. mieszkańców.
W 1582 r. ukończono budowę zamku-rezydencji książąt pomorskich.
Po wymarciu książąt pomorskich w 1637 r. miasto dostało się w ręce kuzyna Gryfitów Ernesta Bogusława von Croy, a następnie margrabiów brandenburskich. Od tego momentu, aż do 1918 r. Koszalin był uważany za stolicę księstwa kaszubskiego (powiaty koszaliński, kołobrzeski, białogardzki i szczecinecki).
Prawie całe miasto spłonęło w pożarze w 1718 r. i od tego czasu miasto rozwijało się bardzo powoli. W XIX wieku Koszalin stał się istotnym centrum handlowym i komunikacyjnym na trasie łączącej Gdańsk ze Szczecinem. W 1816 r. w Koszalinie umieszczono stolicę jednej z trzech rejencji (obok szczecińskiej i stralsundskiej) wchodzącej w skład prowincji pomorskiej państwa pruskiego. W 1859 r. ukończono budowę kolei Koszalin – Stargard jako część linii do Gdańska. W 1890 r. przeniesiono tu Szkołę Kadetów z Chełmna. W latach 1911-1937 działała komunikacja tramwajowa. W 1938 r. z części rejencji koszalińskiej utworzono prowincję Poznań-Prusy Zachodnie z siedzibą w Pile istniejącą do 1945 r.
4 marca 1945 miasto zajęła Armia Czerwona (3 Korpus Pancerny Gwardii generała Aleksego Panfiłowa). Miasto było zburzone w 40%. Jest sprawą dyskusyjną na ile te zniszczenia powstały w wyniku krótkich walk, a na ile w wyniku świętowania zdobycia niemieckiego miasta. W mieście zaczęli osiedlać się Polacy, a do 1947 r. wywieziono niemieckich mieszkańców miasta. Po drugiej wojnie światowej, w wyniku konferencji w Poczdamie, Koszalin znalazł się w Polsce. W 1945 r. władze kilka razy przenosiły siedzibę administracyjną województwa zachodniopomorskiego między Koszalinem i Szczecinem. W 1950 r. podzielono województwo zachodniopomorskie na województwo szczecińskie i województwo koszalińskie.
Koszalin był w latach 1950-1975 stolicą "dużego" województwa koszalińskiego (jednego z 17) oraz w latach 1975-1998 siedzibą władz "małego" województwa koszalińskiego (jednego z 49).
W wyniku reformy administracyjnej z 1998 Koszalin znalazł się w województwie zachodniopomorskim, mimo że część mieszkańców głównie z Koszalina opowiadała się za utworzeniem województwa środkowopomorskiego (pokrywającego się w części z dawnym woj. koszalińskim istniejącego w latach 1950-1975). Na mariaż z Koszalinem nie chciało się jednak zgodzić wielu mieszkańców Słupska, Lęborka i Bytowa, którzy swe szanse upatrywali w województwie pomorskimpotrzebne źródło.
Pod koniec 2003 r. zakończył się proces zbierania podpisów pod obywatelskim projektem ustawy w sprawie utworzenia województwa środkowopomorskiego, a 18 marca 2004 w Sejmie RP odbyło się pierwsze czytanie tegoż projektu. Decyzją posłów projekt skierowany został do Komisji Administracji i Spraw Wewnętrznych oraz Komisji Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej.
Zobacz więcej w osobnym artykule: kalendarium historii Koszalina.edytuj Architektura
edytuj Zabytki
Cały obszar Starego Miasta został wpisany do rejestru zabytków[1]. Zabytki Koszalina znajdują się na Europejskim Szlaku Gotyku Ceglanego. Lista zabytków chronionych prawem:
- fragmenty murów obronnych z ok. 1320 r.
- Katedra Niepokalanego Poczęcia NMP – kościół gotycki z 1333 r.
- Domek Kata z XV w., od 1964 r. siedziba Teatru Propozycji Dialog
- Kościół św. Józefa Oblubieńca – neogotycka budowla z 1869 r. dla wiernych, założonej w 1857 r. parafii katolickiej
- Kaplica św. Gertrudy – wybudowana w latach 1382-1383, obecnie kaplica ewangelicko-augsburska
- kaplica zamkowa – wybudowana ok. 1300 r. jako kościół klasztoru cysterek, opuszczony w czasie reformacji, następnie zrujnowany, został odbudowany przez księcia Franciszka I w latach 1602-1609 jako kościół zamkowy. Od 1953 r. cerkiew Zaśnięcia Najświętszej Maryi Panny w Koszalinie
- Pałac Młynarza i młyn z XIX w.
- kamienica gotycka z XIV w. (ul. Bolesława Chrobrego 6)
- Pałac Ślubów – kamienica z XVI w., wzniesiona w okresie późnego średniowiecza, posiada w ścianach bocznych elementy z XV/XVI w. – ostrołukowe blendy (ul. Bogusława II 15)
- zespół budynków Poczty Głównej – zespół neogotycki wzniesiony w 1884 r.
- kamieniczka (elewacje) (ul. Zwycięstwa 125)
- dawna plebania (ul. Wyszyńskiego)
- zabytkowe domy (pl. Wolności 2-3, pl. Wolności 4)
- zabytkowe wille (ul. Batalionów Chłopskich 83, ul. Jana z Kolna 38, ul. Piłsudskiego 53, ul. Szczecińska 1, ul. Zwycięstwa 126)
- stacja kolejki wąskotorowej wraz z obiektami kolejowymi z 1898 r.
- Park Miejski im. Książąt Pomorskich - zabytkowy park, którego najstarsza część parku powstała w 1817 r.
- szczyt Góry Chełmskiej
- wieża widokowa na Górze Chełmskiej zbudowana w 1888 r.; wysokość 31,5 m
Obiekty historyczne w mieście:
- budynek z początku XIX w. przy ul. Mickiewicza – obecnie część Urzędu Miasta
- Gmach Rejencji, wzniesiony ok. 1890 r. przy ulicy Andersa – obecnie siedziba Policji
- neogotycki budynek polikliniki – wzniesiony w latach 1895-1896 na potrzeby szpitala miejskiego.
- budynek Bałtyckiego Teatru Dramatycznego – wzniesiony w 1906 r. jako budynek parafialny ewangelickiej gminy wyznaniowej
- neogotycki budynek Archiwum Państwowego – wzniesiony na początku lat 80. XIX w. jako szpital garnizonowy, znajdował się pod zarządem administracji wojskowej do końca I wojny światowej
- budynek Straży Pożarnej – wzniesiony w 1928 r., z charakterystyczną wysoką wieżą usytuowaną od strony zachodniej, służącą pierwotnie jako ściana ćwiczeń wysokościowych.
- podziemia starego browaru, ul. Kazimierza Wielkiego – stanowią część dawnego browaru E. Aschera z 1846 r., istniejącego do 1910 r.
- budynek z końca XIX w. – zbudowany został w latach 70. XIX w. przez rodzinę Hildebrand. W latach 1905-1919 mieszkał tutaj dr Fryderyk Hildebrand, koszalinianin, znany botanik, profesor uniwersytecki i dyrektor Ogrodów Botanicznych we Freiburgu.
- skansen kultury jamneńskiej
edytuj Miejsca pamięci narodowej
- Płomienne ptaki – pomnik autorstwa Władysława Hasiora, budowany w latach 1977-1980, następnie przerobiony na pomnik "Tym co walczyli o polskość i wolność ziem Pomorza"[2][3]. W czasie niektórych świąt wmiecany jest w nich płomień.
- Pomnik poświęcony "Mężczyznom, kobietom, dzieciom wywiezionym do łagrów północy dalekiego wschodu Kazachstanu", "Zmarłym z głodu, zimna, prześladowań rozstrzealnym w masowych egzekucjach", "Żołnierzom poległym na polu chwały" – pomnik przy katedrze
- Pomnik Ku czci poległych żołnierzy radzieckich
- Pomnik Zwycięstwa ku czci Armii Radzieckiej
- Pomnik Cypriana Kamila Norwida
- Obelisk Bohaterowi Obojga Narodów gen. Kazimierzowi Pułaskiemu - 4 lipca 1994 r.
- Pomnik ku pamięci Ludwika Zamenhofa
- Pomnik ku pamięci Żydów Koszalińskich pochowanych na Nowym Cmentarzu (1900-1938)
- Pomnik Jana Pawła II – odsłonięty 1 czerwca 1991 r.,
- Pomnik Żołnierzom polskim – powstańcom listopadowym, internowanym przez władze pruskie w 1931, budowniczym drogi przez Górę Chełmską
- Pamięci Janka Stawisińskiego – jednego z poległych górników
- Pomnik Witaj Jutrzenko Swobody - ku pamięci Adama Mickiewicza w 200. rocznicę urodzin
- Pomnik Władysława Sikorskiego – odsłonięty 4 lipca 2003 r.,
- Pomnik Józefa Piłsudskiego – znajduje się na Placu Zwycięstwa, został odsłonięty 11 listopada 2003 r., rzeźbę postaci Marszałka wykonał artysta plastyk Romuald Wiśniewski
- Pomnik odsłonięty w 85. rocznicę powstania PCK
edytuj Geografia
Miasto położone jest na Pobrzeżu Koszalińskim, a dokładnie znajduje się na styku granic trzech mezoregionów: Wybrzeża Słowińskiego, Równiny Białogardzkiej i Równiny Słupskiej.
Koszalin jest największym miastem Pomorza Środkowego, będącego częścią Pomorza Zachodniego.
Prawie 50% powierzchni miasta zajmują tereny zielone: Park im. Książąt Pomorskich, Las komunalny na masywie Góry Chełmskiej, Las Bukowy, Jezioro Lubiatowskie z ścisłym rezerwatem przyrody, rezerwat glebowy Bielica, zespół przyrodniczo-krajobrazowy Dolina Grabowa i wiele innych mniejszych parków i terenów zielonych.
W granicach administracyjnych miasta w 2005 roku1 powierzchnia lasów wynosiła 3 393 ha, a użytków rolnych 2 119 ha.
W okolicach Koszalina występują złoża surowców mineralnych takich jak: gaz ziemny, ropa naftowa, borowina, solanka oraz kreda jeziorna.
Dzielnice i inne osiedla w Koszalinie: 4 marca, Akademickie, Kędzierzyn, Kretomino, Przylesie, Unii Europejskiej, Zagórzyno, Za Murem.
Dawne osady i wsie stanowiące części miasta: Chełmoniewo, Dzierżęcino, Lubiatowo, Raduszka, Sarzyno, Wilkowo, Żabowo[4]
edytuj Demografia
Zobacz więcej w osobnym artykule: ludność Koszalina.
edytuj Klimat
| Miesiąc | Sty | Lut | Mar | Kwi | Maj | Czer | Lip | Sie | Wrz | Paź | Lis | Gru | Rocznie |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Śr. wysoka temperatura [°C] | 1 | 1 | 5 | 10 | 15 | 18 | 20 | 20 | 16 | 12 | 6 | 2 | 10 |
| Śr. niska temperatura [°C] | -2 | -3 | 0 | 2 | 7 | 11 | 12 | 12 | 10 | 6 | 2 | 0 | 5 |
| Opady [mm] | 46 | 38 | 38 | 43 | 51 | 66 | 89 | 86 | 76 | 63 | 58 | 53 | 709 |
edytuj Transport
edytuj Drogi
Koszalin leży na przecięciu ważnych szlaków komunikacyjnych
Drogi wojewódzkie:
- 167 do Połczyna-Zdroju
- 206 do Miastka.
Historia koszalińskiego PKS-u sięga roku 1946. Od roku 1950 swoim zasięgiem przedsiebiorstwo objęło cały region. [6].
edytuj Kolej
Koszalin posiada jeden dworzec kolejowy, który znajduje się przy ulicy Armii Krajowej.
Przez Koszalin przechodzą linie kolejowe:
- 202Szczecin-Gdańsk,
- 402 początek linii prowadzącej do Goleniowa, przez Kołobrzeg i Trzebiatów
- 427 z Koszalina kursuje również szynobus do Mielna
Zobacz więcej w osobnym artykule: Koszalin (stacja kolejowa).edytuj Lotnisko
 |
Ta sekcja wymaga uzupełnienia źródeł podanych informacji. Aby uczynić ją weryfikowalną, należy podać przypisy do materiałów opublikowanych w wiarygodnych źródłach. |
Obecnie reaktywuje się lotnisko w Zegrzu Pomorskimpotrzebne źródło. Lotnisko miało by być obsługiwane przez niewielkie samoloty i ruch regionalnypotrzebne źródło. Planowane rozpoczęcie lotów w latach 2010-2011potrzebne źródło. Obecnie nie są czynione żadne starania zmierzające do przejęcia od wojska terenów lotniska w Zegrzu Pomorskimpotrzebne źródło.
Aktualnie ma tu siedzibę Aeroklub Koszaliński, który sprawuje nadzór nad lotniskiem, a w porze sezonowej stacjonuje również Lotnicze Pogotowie Ratunkowe.
edytuj Komunikacja miejska
Miejskim przewoźnikiem transportowym jest firma MZK Koszalin. Miasto posiada 12 linii miejskich, 7 linii podmiejskich, a także 3 linie sezonowe. Łączny tabor wynosi 72 autobusów. Na linie wyjeżdża codziennie 75% taboru niskopodłogowego. Do 2004 roku MZK Koszalin pozbyło się wszystkich autobusów marki Ikarus, a wcześniej zrobiono to ze wszystkimi autobusami Jelcz. Od pewnego czasu koszaliński przewoźnik pozbywa się też turystycznych autobusów marki DAB.
W latach 1911-1937 w Koszalinie kursowały tramwaje, które zlikwidowano z powodu nasielnia ruchu kołowego na Bergstrasse (ob. Zwycięstwa), zużycia taboru oraz malejącej opłacalności ekonomicznej i recesji[7].
edytuj Gospodarka
Koszalin stanowi centrum gospodarcze Pomorza Środkowego. Miasto wchodzi w skład Słupskiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej. Podczas realizacji pierwszego etapu SSSE inwestorzy zakupili całość oferty, w związku z tym planowane jest rozszerzenie terenów SSSE. Do największych firm działających w Strefie należą: Ajcon Polska (logistyka); Athletic Manufacturing (rowery i sprzęt sportowy); Digital View (elektronika); Linea (flagi, tekstylia); Nordglass II (szyby samochodowe). [8].
Wg danych1 z 2007 roku w mieście działało 17 914 prywatnych podmiotów gospodarczych, z czego 14 480 stanowiły osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą. W 2007 r. spośród 1 032 spółek handlowych, 205 z nich miało udział kapitału zagranicznego1.
edytuj Przemysł
Miasto jest ośrodkiem przemysłowym średniej wielkości. Przeważa przemysł elektromaszynowy (produkcja rowerów, dźwigów budowlanych, szyb samochodowych, urządzeń próżniowych), spożywczy (zakłady cukiernicze, mięsne, przetwórstwa rybnego "Espersen", zbożowo-młynarskie, piwowarskie BROK, chłodnia składowa), drzewny (fabryki mebli), spółdzielnia mleczarska "Mlekosz".
Oprócz zakładów przemysłowych w mieście istnieje szereg spółek zaopatrujących miasto w niezbędne media. Do najważniejszych zaliczamy: Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji, Miejski Zakład Komunikacji, Zakład Energetyczny Energa, PGK, Zakład Energetyczny Koszalin.
edytuj Handel
Koszalin jest regionalnym ośrodkiem handlu. W mieście znajduje się wiele obiektów handlowych. Obecnie największym z nich jest Centrum Handlowo-Rozrywkowe Galeria Emka oraz hala Makro Cash and Carry. Inne większe obiekty handlowe to: domy handlowe, "Jowisz", "Merkury", "Saturn"[9] oraz dom towarowy "Morskie". Obecnie przy ulicy Gnieźnieńskiej budowane jest na 13 hektarach CH "Forum Koszalin" o powierzchni całkowitej 86 tys m². W Śródmieściu budowana jest natomiast Galeria Kosmos. Na terenie miasta istnieje wiele sieci supermarketów i dyskontów.
W 2006 roku w mieście było 8 targowisk, z czego 7 z przewagą sprzedaży drobnodetalicznej1. W każdą niedzielę organizowana jest także giełda na placu podożynkowym.
Produktem regionalnym jest koszalińskie piwo Brok, sprzedawane głównie na terenach dawnego województwa koszalińskiego.
edytuj Sport
W mieście istnieje około 50 klubów sportowych. Ponad 8 tys. osób, z czego większość stanowią dzieci i młodzież, bierze udział w zajęciach sportowych i ćwiczeniach[10].
Pod względem sportu Koszalin jest miastem szybko rozwijającym się. Powstała nowoczesna Sportowa Dolina, w budowie jest duża hala widowiskowo - sportowa. Od lat największym uznaniem w mieście cieszy się klub koszykarski AZS Koszalin, który od 2003 roku znajduje się w ekstraklasie oraz piłkarki ręczne KU AZS Politechnika Koszalin (od 2004 roku w ekstraklasie). Ponadto Koszalin posiada wiele klubów sportowych w innych, niższych ligach. W 2 lidze znajdują się tenisiści stołowi KTS Koszalinianin Koszalin, w IV lidze znajdują się piłkarze Gwardii Koszalin, w tym roku do I ligi weszły koszykarki KSKK Koszalin.
Jedną z ważniejszych organizacji sportowych jest Zarząd Obiektów Sportowych, będącą spółką miejską, której przedmiotem działania jest stwarzanie warunków dla rozwoju sportu i rekreacji w mieście poprzez działalność gospodarczą[11]. ZOS zarządza największymi obiektami sportowymi w mieście: 2 kompleksy sportowo-rekreacyjne (hala sportowa, basen, skatepark), stadion "Bałtyk", hala sportowa przy ul. Orlej. W mieście 2 duże obiekty sportowej posiada Gwardia Koszalin (stadion piłkarski, hala widowiskowo-sportowa "Gwardia" na 2000 miejsc). Koszalin posiada ponadto boisko golfowe[12], lodowisko, 5 obiektów na których znajdują się korty tenisowe[13] oraz 2 ścianki wspinaczkowe[14].
edytuj Kluby sportowe
- Piłka nożna
- Gwardia Koszalin, Bałtyk Koszalin
- Koszykówka
- AZS Koszalin, KSKK Koszalin, Politechnika Koszalin
- Piłka ręczna
- KU AZS Politechnika Koszalin, Szabel Koszalin, KSPR Gwardia
- Tenis stołowy
- KTS "Koszalinianin" Koszalin
- Tenis ziemny
- Bałtyk Koszalin
- Lotnictwo
- Aeroklub Koszaliński
- Rugby
- Rugby Club Koszalin
- Sporty wodne
- MKS Znicz Koszalin klub pływacki, OSP ORW Klub Płetwonurków MARES, Morski Klub Żeglarski Tramp
- Sporty walki
- Fight Club Koszalin, Koszaliński Klub Karate Kyokushin
- Szachy
- Hetman Koszalin
- Wspinanie
- Klub wspinaczkowy Koszalin
edytuj Koszalińscy sportowcy
- Leszek Doliński - koszykarz
- Sławomir Kuczko - pływak
- Sebastian Mila - piłkarz
- Mirosław Okoński - piłkarz
- Dariusz Płaczkiewicz - piłkarz
- Marian Tałaj - judoka
- Józef Warchoł - kickboxing
edytuj Edukacja
- Bałtycka Wyższa Szkoła Humanistyczna
- Centrum Szkolenia Sił Powietrznych im. Romualda Traugutta
- Koszalińska Wyższa Szkoła Nauk Humanistycznych
- Politechnika Koszalińska
- Uniwersytet Gdański – Zamiejscowy Wydział Prawa i Administracji
- Wyższa Szkoła Ekonomiczna w Warszawie – Wydział Zamiejscowy w Koszalinie
- Wyższe Seminarium Duchowne Diecezji Koszalińsko-Kołobrzeskiej w Koszalinie
- Zespół Kolegiów Nauczycielskich
- Zespół Państwowych Szkół Muzycznych im. Grażyny Bacewicz
- Zespół Szkół Plastycznych im. Władysława Hasiora
- dawniej także Punkt Konsultacyjny Akademii Muzycznej im. Stanisława Moniuszki w Gdańsku
edytuj Kultura i rozrywka
Koszalin stanowi ważny ośrodek kulturalny, w którym znajduje się m.in. Bałtycki Teatr Dramatyczny im. Juliusza Słowackiego, Filharmonia Koszalińska, Teatr Propozycji Dialog, Muzeum Okręgowe, Skansen Jamneński, Muzeum Radia, Muzeum Włodzimierza Wysockiego, Muzeum Wody, Studio Poezji i Piosenki Haliny i Krzysztofa Ziembińskich, wiele galerii, 3 kina (Adria, Alternatywa, Kryterium). W Koszalinie znajduje się największy w Polsce amfiteatr z widownią krytą stałym dachem - mogący gościć 6 tys. miejsc.
Co roku odbywają się liczne imprezy i festiwale o zasięgu ogólnopolskim i międzynarodowym takie jak: Festiwal Filmowy "Młodzi i Film", Letni Festiwal Kabaretów, Festiwal Chórów Polonijnych, Festiwal Organowy, Hanza Jazz Festiwal.
W Koszalinie działają dwa artystyczne ośrodki kształcenia: Zespół Państwowych Szkół Muzycznych im. Grażyny Bacewicz i Państwowe Liceum Sztuk Plastycznych.
edytuj Media
W Koszalinie mają siedzibę 4 rozgłośnie radiowe (Polskie Radio Koszalin, Eska Koszalin (dawniej Radio Północ), VOX FM Koszalin, Radio RMF MAXXX Pomorze), prywatna telewizja MAX i studio TVP Szczecin. Regionalne pozycje prasowe to przede wszystkim: Głos Koszaliński, Miasto, Teraz Koszalin, Impuls.
edytuj Administracja
Koszalin ma status powiatu grodzkiego. Mieszkańcy Koszalina wybierają do swojej Rady Miasta 25 radnych. Organem wykonawczym władz jest prezydent miasta. Siedzibą władz miasta jest ratusz na Rynku Staromiejskim.
Prezydenci Koszalina:
- Henryk Sobolewski (199x–2002)
- Mirosław Mikietyński (od 8 listopada 2002 r.)
Koszalin jest członkiem Związku Miast Polskich, Związku Miast Bałtyckich, Stowarzyszenia Gmin i Powiatów Pomorza Środkowego, Nowej Hanzy, Stowarzyszenia Pomerania. Urząd Miasta w Koszalinie zarządzany jest zgodnie z międzynarodowymi standardami określonymi w normach ISO 9001[15].
Miejskimi jednostkami pomocniczymi w Koszalinie są osiedla ze specjalnym statutem. Osiedla takie wyłaniają rady osiedlowe, a te z kolei zarząd osiedla. Osiedla będące jednostkami pomocniczymi gminy: Bukowe, Jedliny, Tadeusza Kotarbińskiego, Lechitów, Lubiatowo, Morskie, Na Skarpie, Przedmieście Księżnej Anny, Rokosowo, Jana i Jędrzeja Śniadeckich, Śródmieście, Tysiąclecia, Wspólny Dom, Melchiora Wańkowicza.
Miasto to siedziba wielu urzędów i instytucji o znaczeniu regionalnym. Znajduje się tu starostwo koszalińskie, wydział zamiejscowy urzędu marszałkowskiego, sąd okręgowy, Regionalne Centrum Informacji Europejskiej, urząd celny, a także Zachodniopomorski Zarząd Dróg Wojewódzkich.
W Koszalinie znajdują się 4 biura poselskie: Stanisława Gawłowskiego (PO), Jana Kuriaty (PO), Danuty Olejniczak (PO), Stanisława Wziątka (SLD) oraz 2 biura senatorskie: Grażyny Sztark (PO), Piotra Zientarskiego (PO). Parlamentarzyści zostali wybrani z okręgu wyborczego Koszalin. W mieście znajduje się także biuro poselskie Zdzisława Chmielewskiego (PO), będącego posłem do Parlamentu Europejskiego.
edytuj Miasta partnerskie
edytuj Bezpieczeństwo
W mieście znajduje się Miejska Komenda Policji, której obszarem działania jest Koszalin oraz powiat koszaliński. Miasto posiada dwa komisariaty policji, które oprócz terenów powiatu grodzkiego obejmują obszar działania ziemskiego powiatu koszalińskiego. Komisariat Policji I obejmuje swym działaniem północno-wschodnią część miasta, natomiast Komisariat Policji II część południowo-zachodnią. Zarówno pierwszy rewir jak i drugi przyporządkowany jest 9 dzielnicowym. Ponadto MKP w Koszalinie posiada 4 sekcje (prewencji, ruchu drogowego, kryminalna, do walki z korupcją i przestępczością gospodarczą) oraz 7 zespołów administracyjnych.
W Koszalinie mieści się Komenda Miejska Państwowej Straży Pożarnej. Miasto posiada dwie jednostki ratowniczo-gaśnicze PSP, a także jedną jednostkę Wojskowej Straży Pożarnej z JW1223. W mieście działają jeszcze dwie jednostki Ochotniczej Straży Pożarnej tzn. OSP PKS Koszalin oraz OSP ORW Klub Płetwonurków „Mares”, który działa w strukturach krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego PSP.
Koszalin posiada Straż Miejską.
edytuj Ludzie związani z miastem
Z tym tematem związana jest kategoria: Ludzie związani z Koszalinem.edytuj Religie
Miasto jest siedzibą diecezji koszalińsko-kołobrzeskiej Kościoła rzymskokatolickiego. Koszalin posiada 8 parafii, które wchodzą w skład dekanatu Koszalin. Miasto posiada także parafię garnizonową pw. św. siostry Faustyny Kowalskiej. Głównym koszalińskim kościołem rzymskokatolickim jest katedra Niepokalanego Poczęcia NMP. W 1981 r. utworzono w Koszalinie Wyższe Seminarium Duchowne Diecezji Koszalińsko-Kołobrzeskiej, jednak dopiero po poświęceniu nowego budynku przez Jana Pawła II w 1991 r. miasto stało się siedzibą seminarium. W mieście znajduje się 1 męskie zgromadzenie zakonne franciszkanów (w parafii pw. Podwyższenia Krzyża Świętego) oraz 4 zakony żeńskie: felicjanki, franciszkanki Rodziny Maryi, pallotynki, siostry szensztackie[16].
Inne wyznania:
- grekokatolicy – Cerkiew Zaśnięcia Przenajświętszej Bogurodzicy (ul. Niepodległości)
- prawosławni – parafia Zaśnięcia NMP (ul. Mickiewicza)
- luteranie – kościół parafialny Jezusa Dobrego Pasterza (ul. Połczyńska)
- metodyści – parafia (ul. Zwycięstwa 127)
- baptyści – zbór na Podgrodziu
- zielonoświątkowcy – zbór "Betel" (ul. Jutrzenki 5)
- Świadkowie Jehowy – 8 zborów spotyka się w 3 Salach Królestwa (2 na ul. Lechickiej 60, 1 na ulicy Pancerniaków na Rokosowie)
- wierni Wspólnoty Kościołów Chrystusowych – zbór (ul. Morska 13)
- Adwentyści Dnia Siódmego – zbór (ul. Energetyków)
W mieście znajduje się także buddyjski ośrodek medytacyjny Diamentowej Drogi.
W XIX w. gmina żydowska wybudowała synagogę, jednak w 1938 r. podczas nocy kryształowej spaliły ją bojówki hitlerowskie.
Góra Chełmska w epoce brązu i w początkach epoki żelaza Góra Chełmska była miejscem kultu ludów kultury łużyckiej i później pomorskiej. Przez wieki jej zbocza służyły za cmentarz wszystkim tutejszym ludom i kulturom. Na początku XIII wieku powstało tu Sanktuarium Maryjne – jednak jego znacząca rola nie trwała zbyt długo.
edytuj Infrastruktura techniczna
Nadajniki radiowe:
- RTON Koszalin Góra Chełmska – Radio Zet (88,7MHz); Radio Euro (92,8MHz); Eska Rock (95,4MHz); Radio Koszalin (97,8MHz); RMF FM (104,9MHz); Planeta FM (106,9MHz)
- RTON Koszalin Góra Chełmska (wieża widokowa) – Radio VOX FM Koszalin (102,6MHz); Radio Maryja (107,4MHz);
- RTCN Koszalin Gołogóra – RMF FM (89,3MHz); PR Program 2 (93,8MHz); Trójka (97,4MHz); Radio Koszalin (103,1MHz); Radio Zet (105,3MHz); PR Program 1 (107,9MHz);
- Koszalin Komin MEC – Radio Północ(Eska Koszalin) (95,9MHz); Radio RMF Maxxx Pomorze (99,7MHz);
Nadajniki telewizyjne:
- RTON Koszalin Góra Chełmska – TVP INFO/TVP3 Szczecin (215,25MHz); TVP2 (471,25MHz); TVP1 (599,25MHz)
- RTCN Koszalin Gołogóra – TVP1 (191,25MHz); TVP2 (487,25MHz); Polsat (623,25MHz);
- maszt Koszalin ul.Zwycięstwa – wolna pula KRRiT (719,25MHz)
Miasto wykorzystuje także sygnał z nadajnika w Sławoborzu.
edytuj Przypisy
- ↑ Zachodniopomorski Wojewódzki Konserwator Zabytków w Szczecinie, nr rej. 6
- ↑ Serwis Zakopiański: Galeria Władysława Hasiora (pl). [dostęp 3 maja 2008].
- ↑ Władysław Hasior (pl). [dostęp 3 maja 2008].
- ↑ Na podstawie rozporządzenia MSWiA z dnia 15 grudnia 2006 r. 7 wsi (i osad) zostały przemianowane jako "część miasta Koszalin" (Dz. U. z dnia 22 grudnia 2006 r.).
- ↑ Historia pogody dla Koszalina (en). Weatherbase.com. [dostęp 2007-11].
- ↑ PKS Koszalin: Historia przedsiębiorstwa (pl). [dostęp 2 września 2008].
- ↑ pafnucy & włóczko: Tramwaje w Koszalinie (pl). [dostęp 24 lipca 2008].
- ↑ Słupska specjalna Strefa Ekonomiczna
- ↑ "Pionier" Powszechna Spółdzielnia Spożywców Spółdzielczy Dom Handlowy "Saturn"
- ↑ Sport. www.koszalin.pl. [dostęp 27 października 2007].
- ↑ Akt założycielski (Statut) Zarząd Obiektów Sportowych Sp. z o.o. w Koszalinie (tekst jednolity wg stanu na dzień 8.11.2005 r.). BIP ZOS Sp. z o.o. w Koszalinie.
- ↑ boisko golfowe przy Politechnice Koszalińskiej
- ↑ * korty tenisowe "Gwardia", korty "Bałtyk", korty Politechniki Koszalińskiej, korty w "Sportowej Dolinie", korty przy zakładzie energetycznym
- ↑ ścianka wspinaczkowa na hali Politechniki Koszalińskiej, ścianka wspinaczkowa w Galerii EMKA
- ↑ Serwis Miasta Koszalin: Pracujemy w systemie jakości ISO 9001 (pl). [dostęp 8 czerwca 2008].
- ↑ felicjanki - ul. Staszica, franciszkanki Rodziny Maryi - ul. Franciszkańska, pallotynki - ul. kard. Stefana Wyszyńskiego, siostry szensztackie - ul. Zielona, ul. Słupska
edytuj Bibliografia
- Z dziejów Koszalina, praca zbiorowa, Biblioteka Słupska, tom 7, Wydawnictwo Poznańskie i Polskie Towarzystwo Historyczne, Poznań – Słupsk 1960
- Dzieje Koszalina, praca zbiorowa pod red. A. Lesińskiego i B. Drewniaka, Wydawnictwo Poznańskie, Poznań 1967
- Tadeusz Gasztold, Adam Muszyński, Hieronim Rybicki, Koszalin. Zarys dziejów, Wydawnictwo Poznańskie, Poznań 1974
edytuj Linki zewnętrzne
- Mapy: Autopilot • Google Maps • Szukacz • Targeo • Zumi
- Zdjęcia satelitarne: Google Maps • Wikimapia • Zumi
.svg){kind=small}
