Bielsko-Biała.html



Panorama Bielska-Białej z Szyndzielni

Współrzędne: 49°49'21" N 19°02'50" E49.8225 19.0472222 (Bielsko-Biała)

Bielsko-Biała
Herb Bielska-Białej Flaga Bielska-Białej
Województwo	śląskie
Powiat	miasto na prawach powiatu
Gmina  - rodzaj	Bielsko-Biała miejska
Założono	Bielsko - XI w. (grodzisko) Biała - ok. 1560 r.
Prawa miejskie	1312 lub 2. poł. XIII w. (Bielsko) 1723 (Biała)
Prezydent	Jacek Krywult (e-mail)
Powierzchnia	124,51 km²
Położenie	49° 49'21'' N 19° 02'50'' E
Wysokość	262-1117 m n.p.m.
Liczba mieszkańców (styczeń 2007)  - liczba ludności  - gęstość  - aglomeracja	176 453 1417 os./km² bielska
Strefa numeracyjna (do 2005)	33
Kod pocztowy	43-300 do 43-382
Tablice rejestracyjne	SB
Położenie na mapie Polski Bielsko-Biała
TERC10 (TERYT)	246101 1
SIMC10	0923584
Miasta partnerskie	Acco Baia Mare Besançon Bierdiańsk Frýdek-Místek Grand Rapids Kirklees Kragujevac Lilienthal Monreale Olsztyn Rancagua Shijiazhuang Stadskanaal Szolnok Tienen Trzyniec Ustka Wolfsburg Żylina
Urząd miejski3 plac Ratuszowy 1 43-300 Bielsko-Biała tel. (33) 497-14-97; faks (33) 497-17-86, 497-17-87 (e-mail)
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Strona internetowa miasta

Widok na miasto z Klimczoka

Rynek

Bielsko-Biała (niem. Bielitz-Biala, czes. Bílsko-Bělá) - miasto w Polsce południowej, powiat grodzki, w województwie śląskim, na Pogórzu Śląskim, u stóp Beskidu Śląskiego i Małego, nad rzeką Białą. Obecnie liczy 176 453 mieszkańców i jest jednym z najlepiej rozwiniętych gospodarczo miast w Polsce (m.in. 4,9% bezrobocia ^[1])

Bielsko-Biała jest głównym miastem aglomeracji bielskiej i znaczącym ośrodkiem miejskim w skali kraju o walorach kulturalnych oraz turystycznych, a także ważnym węzłem drogowym i kolejowym oraz stolicą diecezji bielsko-żywieckiej Kościoła rzymskokatolickiego i diecezji cieszyńskiej Kościoła ewangelicko-augsburskiego.

edytuj Nazwa miasta

Nazwa miasta pochodzi od połączenia nazw dwóch miast leżących po przeciwległych stronach rzeki Białej - Bielska oraz Białej, które 1 stycznia 1951 roku utworzyły jeden spójny organizm miejski - Bielsko-Białą.

edytuj Geografia

edytuj Położenie

Miasto leży w południowej części województwa śląskiego, na pograniczu Śląska Cieszyńskiego i Małopolski, na Pogórzu Śląskim, u stóp Beskidu Śląskiego oraz Małego, nad rzeką Białą.

Miasto zajmuje obszar 124,51 km². Centrum znajduje się na wysokości około 310 m n.p.m. Najniżej położonymi terenami są Stawy Komorowickie - 262 m n.p.m., a najwyżej góra Klimczok - 1117 m n.p.m. Miasto położone jest na kilkunastu wzgórzach.

Miasto graniczy z: Czechowicami-Dziedzicami, Kozami, Międzybrodziem Bialskim, Wilkowicami, Bystrą Śląską, Jaworzem, gminą Jasienica oraz Brenną i Szczyrkiem (przez góry).

edytuj Odległości

Odległości do niektórych (w linii prostej, licząc od/do centrum) miast polskich:

edytuj Klimat

Ta sekcja wymaga uzupełnienia źródeł podanych informacji. Aby uczynić ją weryfikowalną, należy podać przypisy do materiałów opublikowanych w wiarygodnych źródłach.

Klimat Bielska-Białej ze względu na duże różnice wysokości terenu należy do bardzo zróżnicowanych. Zimą oraz latem przeważają wiatry z kierunków zachodnich i południowo-zachodnich. Miasto cechują wysokie opady atmosferyczne, które wynoszą ok. 1000 mm rocznie, a w górach przekraczają 1200 mm.Największy wpływ na pogodę w mieście mają masy powietrza znad Oceanu Atlantyckiego.

• Najcieplejszy miesiąc: lipiec (+25°C, w górach ok. +17°C)
• Najzimniejszy miesiąc: styczeń (-5°C, w górach ok. -10°C)
• Okres bezprzymrozkowy: 175 dni
• Pojawianie się mgieł: 40-50 dni w roku
• Najbardziej słoneczny okres roku: początek lata, końcówka jesieni
• Utrzymywanie się pokrywy śnieżnej w mieście: 70 dni
• Utrzymywanie się pokrywy śnieżnej w górach: 200 dni
• Utrzymywanie się mgły w mieście (październik, listopad, marzec): 60 dni

edytuj Szczyty górskie

Schronisko PTTK na Szyndzielni

• Klimczok - liczący 1117 m n.p.m. szczyt w Beskidzie Śląskim (Pasmo Baraniej Góry) położony jest na południowym krańcu miasta (przy granicy ze Szczyrkiem); na Klimczok, który jest najwyższym szczytem Bielska-Białej, prowadzi wiele szlaków z Bielska-Białej, Bystrej, Szczyrku i okolicznych szczytów;

• Trzy Kopce - liczący 1082 m n.p.m. szczyt położony jest na zachód od Klimczoka; na jego północnych stokach znajduje się rezerwat przyrody Stok Szyndzielni;

• Stołów - rozległy szczyt położony między Trzema Kopcami a Błatnią liczy 1035 m n.p.m.; w 2003 r. odkryto na stokach Stołowa wejście do liczącej 554 m długości i 25 m głębokości Jaskinia Głęboka w Stołowie, co uznano za jedno z największych osiągnięć polskiej speleologii w ostatnich latach;

• Szyndzielnia - najpopularniejszy i najbardziej znany szczyt Bielska-Białej położony jest w dzielnicy Olszówka i liczy 1028 m n.p.m.; pod szczytem znajduje się wybudowane w 1897 r. przez organizację Beskidenverein schronisko turystyczne (jedno z pierwszych w Beskidach); na wysokość 960 m n.p.m. dociera gondolowa kolejka linowa wybudowana w 1953 r.; w rejonie Szyndzielni zimą panują doskonałe warunki do uprawiania sportów zimowych; w planach jest budowa na Szyndzielni i Dębowcu ośrodka narciarskiego;

• Pod Błatnią - 853 m n.p.m.

• Przykra - graniczny szczyt w pobliżu Błatniej liczy 818 m n.p.m.

• Kołowrót - liczący 798 m n.p.m. położony jest między Szyndzielnią a Kozią Górą, od której oddziela go płytka przełęcz Kozia; w 2003 r. utworzono Ścieżkę edukacyjną "Kołowrót"; ścieżka liczy 3 km i posiada 9 przystanków oznaczonych słupkami;

• Wysokie - graniczny szczyt położony jest powyżej jeziora Wielka Łąka i liczy 756 m n.p.m.; na zachodnim stoku Wysokiego rozciąga się rezerwat przyrody Jaworzyna, natomiast na samym szczycie znajduje się XVII-wieczne uroczysko ewangelików, którzy ukrywali się przed prześladowaniami religijnymi;

• Cuberniok - 731 m n.p.m.

• Kopany - liczący 690 m n.p.m. szczyt leży między Palenicą a Wysokiem

• Palenica - graniczny szczyt położony jest na zachód od Doliny Wapienicy i jeziora Wielka Łąka i liczy 688 m n.p.m.; na samym szczycie znajduje się wał, który prawdopodobnie jest pozostałością starożytnej (ok. 500 lat p.n.e.) warowni;

• Kozia Góra - liczący 683 m n.p.m. szczyt leży na obrzeżach Cygańskiego Lasu i jest bardzo popularnym wśród mieszkańców miejscem wycieczek; pod szczytem znajduje się schronisko turystyczne "Stefanka" wybudowane w 1912 r. (później przejęte przez Beskidenverein do 1945 r.); do niedawna istniały tutaj skocznia narciarska i letni tor saneczkowy;

• Górna Równia - 676 m n.p.m.

• Łysa Góra - jedyny szczyt Beskidu Małego w granicach administracyjnych miasta liczy 660 m n.p.m.

• Równia - przez ten liczący 607 m n.p.m przebiega granica między Bielskiem-Białą a Bystrą; na północno-wschodnim stoku Równii znajduje się niewielka skocznia narciarska, natomiast u wschodnich podnóży znajduje się bystrzańskie sanatorium;

• Mokry Groń - 601 m n.p.m.

• Dębowiec - niewielki szczyt poniżej Szyndzielni liczy 525 m n.p.m.; bardziej popularna od szczytu jest jednak Polana pod Dębowcem, która ze względu na bardzo krótkie, łatwe i wygodne dojście jest najpopularniejszym, obok Cygańskiego Lasu, miejscem niedzielnych spacerów; na Polanie znajduje się wybudowane w 1895 r. schronisko (wcześniej gajówka Sułkowskich), kapliczka oraz tzw. "Kamień Seniora"; z Polany rozciąga się wspaniały widok na całe miasto; w pobliżu Dębowca znajduje się wyciąg narciarski i letni tor saneczkowy;

edytuj Wzgórza w Bielsku-Białej

• Wzgórze Miejskie - centralne wzgórze Bielska-Białej o wysokości 328 m n.p.m, na którym powstało w XIII w. miasto Bielsko, czyli dzisiejsze Stare Miasto;

• Kozielec - do XIX w. teren ten zajmował zwierzyniec zamkowy i pastwisko; dzisiaj główną ulicą Kozielca jest ul. Lompy;

• Wzgórze Młyńskie (zwane także Widok) - położone w zachodniej części Żywieckiego Przedmieścia (ul. Widok); najważniejsze obiekty to Stadion "Na Górce", hotel "Widok" wraz z halą sportową oraz siedziba NFZ;

• plac Zwycięstwa^[2] - wzgórze to liczy 375 m n.p.m. i góruje nad Górnym Przedmieściem; wzniesienie nie posiada jednak oficjalnej nazwy;

• Kopiec Lipnicki (zwany również Pierwszym Kopcem Lipnickim w odróżnieniu od wzniesienia w Lipniku Górnym) - liczące 368 m n.p.m. wzgórze, na którym znajduje się Osiedle na Kopcu Lipnickim, zwane również Osiedlem Dygasińskiego;

• Złote Łany - liczące 380 m n.p.m. wzgórze, na którym w latach 70. powstało drugie co do wielkości osiedle mieszkaniowe miasta - Osiedle Złote Łany, które wciąż jest rozbudowywane; wcześniej istniał tu kamieniołom;

• Trzy Lipki - wzgórze liczące 386 m n.p.m. położone jest w dzielnicy Stare Bielsko - Trzy Lipki to dawny przysiółek tejże wsi; wzgórze należy do najcenniejszych przyrodniczo obszarów miasta (jego część to zespół przyrodniczo-krajobrazowy Sarni Stok); na samym szczycie znajduje się Krzyż Trzeciego Tysiąclecia; ważnym elementem krajobrazu są również polskie schrony bojowe z 1939 r.;

• Bark - liczące 333 m n.p.m. wzniesienie leży w słabo zurbanizowanej dzielnicy Bark (administracyjnie należącej do Hałcnowa), która aż do 1918 r. była samodzielną gminą; ze względu na walory przyrodniczo-krajobrazowe rozważane jest utworzenie na wzgórzu i w dolinie potoku Kromparek zespołu przyrodniczo-krajobrazowego;

• Hałcnowska Góra - najwyższe wzgórze w Bielsku-Białej (404 m n.p.m.) położone jest w południowej części Hałcnowa; jej zachodni skraj zajmuje Hałcnowska Kępa (dzisiaj osiedle domków jednorodzinnych z kilkoma blokami);

• Troclik - wzgórze liczy 369 m n.p.m. i położone jest między rzeką Białą a Doliną Gościnną; w latach 80. XX w. wybudowano tu, dzisiaj największe w mieście (20 tys. mieszkańców) osiedle mieszkaniowe - Osiedle Karpackie; wcześniej był tu niewielki przysiółek Kamienicy o nazwie Troclik;

• Cieńciałowa Kępa - liczące 390 m wzgórze, na którym znajduje się Lotnisko Bielsko-Biała Aleksandrowice; nazwę wzniesienie zapożyczyło od nazwiska właściciela istniejącego tu niegdyś wiejskiego gospodarstwa;

• Malowany Dworek - liczące 390 m n.p.m. wzgórze ulokowane jest między drogą ekspresową S1 a centrum Starego Bielska; malownicze wzgórze pozostaje niezabudowane;

• Obszary - na tym liczącym 325 m n.p.m. wzgórzu rozlokowała się dzielnica Obszary;

edytuj Zbiorniki i cieki wodne

Rzeka Biała

Rzeki

• Biała - prawy dopływ Wisły i główna rzeka Bielska-Białej; bierze źródło u podnóża Klimczoka w Bystrej; jest to historyczna granica między Śląskiem a Małopolską; aż do 1951 r. Biała była granicą między Bielskiem a Białą Krakowską oraz województwami krakowskim a śląsko-dąbrowskim; od 1546 do 1772 była to granica państwowa (Polska-Czechy (do 1520 r.) i Polska-Austria), a w latach 1772 - 1918 administracyjna między Śląskiem Austriackim a Galicją; obecnie jest poważnie zanieczyszczona; główne dopływy: Straconka, Olszówka, Niwka, Krzywa, Potok Starobielski, Kromparek;

• Wapienica - rzeka płynąca przez Wapienicę; bierze źródła na stokach Błatniej i uchodzi do Iłownicy; w jej górnym biegu znajduje się sztuczne jezioro Wielka Łąka z zaporą wodną, z którego korzystają miejskie wodociągi (na tym odcinku rzeka prowadzi wodę I klasy; główne dopływy: Barbara, Potok Żydowski;

• Niwka - niewielka rzeka płynąca przez Lipnik; bierze źródła na północnych stokach Gaików i wpada do Białej; przy jej ujściu powstała osada Biała; od 1974 r. częściowo płynie pod ul. Stojałowskiego; główny dopływ: Złoty Potok;

• Kromparek - niewielka rzeka płynąca przez Bark; bierze źródła nieopodal Parku Rosta i wpada do Białej

• Straconka - niewielka rzeka płynąca przez Straconkę; bierze źródła na południowych stokach Gaików i wpada do Białej; w jej dolnym biegu znajdują się Bulwary Straceńskie - popularne miejsce wypoczynku; główny dopływ: Mraźnica;

• Olszówka - niewielka rzeka płynąca przez Olszówkę; bierze źródła na wschodnich stokach Dębowca i wpada do Białej; swoją nazwę wzięła od olszyny porastającej niegdyś brzegi rzeki;

• Słonnica - niewielka rzeka płynąca przez Hałcnów; bierze źródła w pobliżu lasu "Szaleniec" i wpada do Soły; główny dopływ: Pisarzówka;

• Krzywa - niewielka rzeka płynąca w północnej części Bielska-Białej; bierze źródła na północnym stoku Gaików, płynie przez Hałcnowską Kępę oraz Obszary i wpada do Białej;

• Kamieniczanka - niewielka rzeka płynąca przez Kamienicę; bierze źródła u podnóża Dębowca i wpada do Białej; główny dopływ: Potok Mireckiego;

Jeziora

• Jezioro Wielka Łąka - sztuczne jezioro w Wapienicy, u podnóża Wysokiego i Palenicy; powstało w 1932 r. w wyniku budowy zapory wodnej im. I. Mościckiego na rzekach: Wapienicy i Barbarze; jezioro położone jest na wysokości 478 m n.p.m. i posiada powierzchnię 24 ha; zbiornik jest rezerwuarem wody pitnej dla Bielska-Białej;

Ważniejsze potoki

• Potok Starobielski - dopływ Białej
• Dębowiec - dopływ Białej; płynie przez Dolinę Gościnną
• Barbara - dopływ Wapienicy
• Potok Mireckiego - dopływ Kamieniczanki
• Potok Żydowski - dopływ Wapienicy
• Złoty Potok - dopływ Niwki
• Mraźnica - dopływ Straconki

edytuj Ludność

Zobacz więcej w osobnym artykule: Ludność Bielska-Białej.

W 2006 r. Bielsko-Białą zamieszkiwało 176 453 osób (21. lokata wśród miast Polski), w tym 83 216 mężczyzn i 93 217 kobiet^[3]. Wiek produkcyjny osiągnęło 115 599 osób (65,51 %)^[4], a stopa bezrobocia wynosi aktualnie 5,4 %^[5] (4789 osób^[6]). Na przestrzeni lat ludność Bielska-Białej gwałtownie wzrastała wraz z rozwojem przemysłu oraz przyłączaniem pobliskich miejscowości.
Tab. Zmiany liczby ludności Bielska-Białej od 1951 roku.

Bielsko-Biała jest także centrum aglomeracji bielskiej zamieszkiwanej przez ok. 348 tys. osób, której uzupełnienieniem jest Bielski Obszar Metropolitalny zamieszkiwany przez ok. 700 tys. ludzi.

edytuj Dzielnice Bielska-Białej

Miasto oficjalnie jest podzielone na 31 osiedli:^[7]

Nieoficjalnie natomiast wyróżnia się:

• Śródmieście, w tym Biała, Stare Miasto, Dolne Przedmieście, Górne Przedmieście, Żywieckie Przedmieście
• Olszówka
• Kamienica
• Mikuszowice
• Wapienica
• Aleksandrowice
• Lipnik
• Hałcnów
• Komorowice
• Stare Bielsko
• Leszczyny
• Straconka
• Obszary

edytuj Przyroda

Od 1991 roku stale zmniejsza się poziom zanieczyszczenia powietrza, gleby, a także wody, w przepływającej przez miasto rzece Białej. Dobre warunki przyrodnicze zapewnia bliskość gór Beskidu Śląskiego i Beskidu Małego.

edytuj Parki miejskie

Park Słowackiego i Bielskie Centrum Kultury

• Park Słowackiego - na Dolnym Przedmieściu, między ulicami Słowackiego a Chopina, w sąsiedztwie Bielskiego Centrum Kultury; park został założony w 1898 r. jako "Park Jubileuszowy im. Cesarza Franciszka Józefa I" na terenie należącym do Bractwa Kurkowego;

• Park Włókniarzy - na Żywieckim Przedmieściu, między ulicą Partyzantów a rzeką Białą; park został założony w 1899 r. jako "Planty Blichowe" wzdłuż rzeki Białej; posiada piękną aleję platanów i kasztanowców; w sąsiedztwie znajdują się korty tenisowe z zabytkowy pawilonem, urząd pracy oraz plac Mickiewicza z pomnikiem poety.

• Park nad rzeką Białą - między rzeką Białą a ratuszem; niewielki park powstał w końcu XIX wieku w miejscu istniejącego tu wcześniej "Targu Świńskiego"; najciekawszym elementem parku jest głaz narzutowy z czasów epoki lodowcowej podarowany miastu Białej w 1908 r.

• Bulwary Straceńskie - na Leszczynach, wzdłuż ulicy Górskiej; park usytuowany wzdłuż potoku Straconka jest bardzo popularnym wśród bielszczan miejscem wypoczynku i rekreacji'

• Park Strzygowskiego - wzdłuż ul. Partyzantów (za ul. Bora-Komorowskiego), na tzw. "Stawach"; niegdyś popularne kąpielisko rzeczne na Białej (dziś rzeka jest zbyt zanieczyszczona); w 2009 r. w sąsiedztwie parku powstanie wielkie centrum handlowo-rozrywkowe Gemini Park;

• Park Rosta - między Obszarami a Kępą Hałcnowską (w rejonie ul. Niepodległości); ze względu na niekorzystne położenie pozostaje niezagospodarowany;

edytuj Obszary chronione

Dolina wapienicy - Jezioro Wielka Łąka

• Park Krajobrazowy Beskidu Śląskiego

• Park Krajobrazowy Beskidu Małego

• Dolina Wapienicy - zespół przyrodniczo-krajobrazowy położony w południowej części Wapienicy, w tzw. "Dolinie Luizy" (nazwanej tak od imienia żony Jana Sułkowskiego, która często przyjeżdżała tu na spacery); jest to jedyny w Europie tak duży obszar dzikiej przyrody znajdujący się w granicach wielkiego miasta; w centrum Doliny znajduje się jezioro Wielka Łąka, które jest głównym zbiornikiem wody pitnej w Bielsku-Białej; Dolina Wapienicy jest jednym z najpopularniejszych (obok Cygańskiego Lasu) miejscem wypoczynku bielszczan oraz punktem wyjścia wielu szlaków w Beskid Śląski;

• Cygański Las - położony jest w południowej części miasta, na zboczach Szyndzielni, Kołowrotu, Koziej Góry i Dębowca; las ten został po raz pierwszy wymieniony w dokumencie z 1312 r., w którym książę cieszyński Mieszko podarował go mieszkańcom Bielska; w XVII wieku był on obiektem sporów między mieszczanami a kasztelanią łodygowicką; nieprawidłowa eksploatacja doprowadziła na początku XIX wieku do zagłady pierwotnego drzewostanu; w latach 60. tego stulecia staraniem Karola Ambrożego dolną część lasu przekształcono na park miejski; od tego czasu stał się on najpopularniejszym miejscem wypoczynku bielszczan (w latach 1895 - 1971 kursował tu nawet tramwaj); dziś, liczący 925 ha, las jest chroniony w ramach zespołu przyrodniczo krajobrazowego; z Cygańskiego Lasu wychodzi kilka szlaków górskich;

• Stok Szyndzielni - rezerwat położony jest na północnych stokach Trzech Kopców; powstały w 1953 r. jest najstarszym rezerwatem przyrody w Beskidzie Śląskim;

• Jaworzyna - rezerwat przyrody położony jest na zachodnim zboczu Wysokiego, bezpośrednio nad jeziorem Wielka Łąka; głównym celem rezerwatu jest ochrona jaworzyny górskiej;

• Dolina Gościnna - zespół przyrodniczo-krajobrazowy położony w dzielnicy Kamienica, w pobliżu ul. Gościnnej i Osiedla Karpackiego; w Dolinie Gościnnej od lat prowadzona jest działalność edukacyjna;

• Sarni Stok - utworzony w 2002 r. zespół przyrodniczo-krajobrazowy położony w północnej części wzgórza Trzy Lipki, w pobliżu drogi ekspresowej S1; obejmuje on dolinę Potoku Zajazdowego

edytuj Kalendarium

Zobacz więcej w osobnym artykule: Historia Bielska-Białej.

Grodzisko w Starym Bielsku

• XII-XIV wiek – funkcjonowanie osady rzemieślniczej w Starym Bielsku (grodzisko)
• XIII wiek – powstanie drewnianej strażnicy nad Białą (późniejszy zamek)
• 1285-1300 – wielka fala osadnicza organizowana przez księcia cieszyńskiego Mieszka I
• 3 czerwca 1312 – pierwsza wzmianka o Bielsku (nadanie mieszczanom bielskim lasu między Kamienicą a Mikuszowicami)
• 1316 – rzeka Biała granicą między księstwem cieszyńskim a księstwem oświęcimskim
• 1326 – pierwsza wzmianka o Lipniku
• 1327 – Bielsko wchodzi w skład lenn czeskich Luksemburgów
• 8 listopada 1424 – Bielsko otrzymało odnowione prawa miejskie
• 1440 – Bielsko otrzymuje prawo składu soli
• 1447 – przeniesienie parafii ze Starego Bielska do miasta Bielska
• 1457 – księstwo oświęcimskie staje się częścią Królestwa Polskiego; rzeka Biała granicą państwową między Polską a Królestwem Czeskim
• XV wiek – zaczęły powstawać przedmieścia bielskie (Dolne, Górne i Żywieckie)

Herb Bielska

• 1489 – mieszczanie bielscy od księcia Kazimierza II uzyskali potwierdzeni wszystkich dotychczasowy przywilejów oraz prawo wznoszenia zabudowań poza murami
• 1499 – Lipnik staje się siedzibą tzw. starostwa niegrodowego
• 1521 – Bielsko zostało otoczone zewnętrzną linią murów miejskich
• 1521 – zostaje założony w Bielsku browar książęcy, a miasto otrzymuje prawo propinacji
• 1545 – książę cieszyński Wacław III Adam uznaje luteranizm za oficjalne wyznanie swego księstwa; w Bielsku powstaje najsilniejsza gmina protestancka na Śląsku Cieszyńskim
• 1548 – powstaje cech sukienników, a Wacław III Adam nadaje miastu przywilej cechowy
• XVI - XVIII wiek – Bielsko ważnym ośrodkiem sukiennictwa, handlu i ceramiki
• 1560 – sołtys lipnicki zakłada na terenie starostwa trzy nowe wsie: Białą, Straconkę i Międzybrodzie
• 1568 – pierwsza wzmianka o wsi Łopienica
• 1572 – Wacław III Adam wydziela Bielsko i najbliższe okolice z księstwa cieszyńskiego i tworzy na tym obszarze państwo bielskie, będące wolnym państwem stanowym
• 1572 – państwo bielskie zostaje sprzedane właścicielowi Pszczyny Karolowi Promnitzowi, co kończy okres panowania Piastów w Bielsku
• 1592 – Bielsko nabywa węgierski magnat Jan Sunnegh
• 1599 – ludność Bielska dziesiątkuje dżuma
• 1613 – Biała wyodrębniła się z Lipnika jako samodzielna gmina wiejska
• 1630-1654 – przy pomocy wojska zabrano protestantom wszystkie kościoły; odtąd aż do II poł. XVIII w. ewangelicy modlili się w górach

Biała w końcu XVIII w.

• 1642-1660 – Bielsko i okolice kilkakrotnie najeżdzane przez Szwedów; krwawe potyczki na wzgórzu Trzy Lipki (1646) i w Mikuszowicach (1656); zniszczenie zamku i splądrowanie miasta
• 1659, 1664 – pożary doszczętnie niszczą Bielsko
• 1667 – pierwszy cech rzemieślniczy w Białej (wspólny z Lipnikiem)
• 1683 – przez Bielsko maszeruje armia Jana III Sobieskiego na odsiecz Wiednia
• 1686 – Bielsko uzyskuje przywilej na wolny skład sukna
• 1710 – utworzenie komory celnej w Białej
• 1720 – w Lipniku powstała duża kolonia żydowska, zlikwidowana ok. 1765 r., w wyniku zastosowania zasady "nietolerancji żydów"
• 9 stycznia 1723 – nadanie praw miejskich i herbu Białej
• 1754-1755 – mieszkańcy Lipnika występują przeciw okrutnemu staroście Linowskiemu
• 1752 – dobra bielskie zakupił hrabia Sułkowski
• 1755 – Bielsko otrzymuje stałe połączenie dyliżansowe z Wiedniem
• 1757 – Biała otrzymuje "wielki przywilej miejski", na podstawie którego zostały założone cechy rzemieślnicze

Ul. 11 Listopada, część d. traktu cesarskiego - widok współczesny

• 1766 – powstały pierwsze manufaktury w Białej
• 30 października 1769 – w bialskim ratuszu podpisano akt utworzenia Generalnej Rady Stanów Skonfederowanych; konfederaci rezydowali w Białej do sierpnia 1771 r.
• 1772 – Białą splądrowały wojska rosyjskie
• 1772 – w wyniku I rozbioru Polski Biała weszła w skład Galicji
• 1775-1785 – budowa "traktu cesarskiego", łączącego Wiedeń z Krakowem i Lwowem; jego pozostałością są dzisiejsze ulice Cieszyńska i 11 Listopada
• 1781 – po ogłoszeniu patentu tolerancyjnego przez cesarza Józefa II powstał Bielski Syjon oraz kościół ewangelicki w Białej
• 1791 – w Bielsku powstaje prywatny teatr Daniela Eisenberga
• 1799 – pełne rozdzielenie Białej od Lipnika (wcześniej istniał m.in. wspólny cech tkaczy)
• 1806 – w Bielsku pojawia się pierwsza maszyna włókiennicza - przędzarka
• 1808 – kolejny pożar Bielska; powstają pierwsze budynki murowane (wcześniej tylko kościół i zamek)
  

  

  Synagoga w Białej
• 1810 – Joachim Adler otwiera w Białej pierwszą fabrykę włókienniczą; początek rozwoju przemysłu w obu miastach
• 1815-1830 – kryzys i upadek rzemiosła sukienniczego
• 1820-1850 – Biała, wraz z obszarem d. ksiestwa oświęcimskiego, wyłączona z Galicji i wcielona do Związku Niemieckiego
• 1826 – w Bielsku pojawiła się pierwsza maszyna parowa
• 1849 – utworzenie Szkoły Realnej w Białej (w 1874 r. przeniesiona do Bielska)
• 1850 – Bielsko miastem powiatowym
• 1855 – utworzenie powiatu bialskiego (od 1867 starostwa)
• 1855 – utworzenie linii kolejowej Bielsko - Dziedzice
• 1871 – Bielsko i Biała organizują wielką wystawę przemysłową
• 1865 – założenie żydowskiej gminy wyznaniowej o charakterze postępowym w Bielsku
• 1866 – Bielsko na krótki czas zajęte przez Prusaków

Panorama Bielska i Białej z 1860 r.

• 1869 – wprowadzenie w Galicji autonomii i polskiego języka urzędowego; początek polsko-niemieckiego konfliktu narodowościowego
• 1873 – założenie "Czytelni Polskiej" w Białej - pierwszej organizacji polskiej
• 1887-1890 – budowa nowego dworca kolejowego i wytyczenie ob. ul. 3 Maja; początek rozbudowy Dolnego Przedmieścia
• 1888 – Biała uzyskuje połączenie kolejowe z Bielskiem i Krakowem
• 1889-1910 – decyzją rady miejskiej w Białej zostają zgermanizowane nazwy wszystkich ulic
• 1890 – rok strajków; 28 kwietnia od salw żandarmerii ginie 11 uczestników demonstracji w Białej; 1 maja dochodzi w obu miastach do najpotężniejszej na ziemiach polskich manifestacji robotniczej
  

  

  ulica 3 Maja (d. Franz-Josef Strasse) - 1909 r
• wrzesień 1890 – Bielsko siedzibą garnizonu wojskowego
• 1893 – budowa elektrowni w Bielsku (trzecia na ziemiach polskich)
• 1895 – utworzenie linii tramwajowej i wodociągów miejskich
• przełom XIX i XX w. – okręg bielsko-bialski jednym z trzech najważniejszych okręgów przemysłowych w północnych Austro-Węgier; istnieje tu ok. 190 fabryka; dominuje przemysł włókienniczy; miasta liczą w sumie 25 tys. mieszkańców i szybko się rozbudowują;
• 1902 – staraniem ks. S. Stojałowskiego w Bielsku zostaje otwarty "Dom Polski"
• 1904 – otwarto muzeum miejskie w Białej; dwa lata później powstało muzeum w Bielsku
• 1907 – powstanie Bielitzer Fussball Klub, pierwszego klubu sportowego
• 28 czerwca 1914 – "bitwa nad Białą" - potyczka między oddziałem "Sokoła" a bojówkami niemieckimi
• 26 sierpnia 1914 – z Białej odmaszerował do Legionów Polskich miejscowy oddział "Sokoła" w sile 78 ludzi pod wodzą Henryka Boryczki
• 1918 – strajk generalny w Białej

Legitymacja uprawniająca do dokonania spisu głosujących w Bielsku, w ramach przygotowań do niezrealizowanego plebiscytu (1920 r.)

• 1 listopada 1918 – rada miejska w Bielsku podejmuje decyzję o połączenie miasta z tzw. "Niemiecką Austrią", jednak miasto zajmuje armia polska; w Białej powstaje Powiatowy Komitet Wykonawczy Polskiej Komisji Likwidacyjnej w Krakowie
• 13 listopada 1918 – Polacy przejmują władzę w Białej; miasto wchodzi w skład województwa krakowskiego
• 7 grudnia