5 juni.html



bewerk Gebeurtenissen

De Belgische frank ziet het daglicht in 1832

•  Algemeen
  • 1832 - De Belgische frank ziet het daglicht. In die tijd ging het om een zilveren muntstuk van 5 gram met 9/10 fijn metaal.
  • 1975 - Egypte heropent het Suezkanaal dat sinds de Arabisch-Israëlische oorlog van 1967 was gesloten.
  • 1989 - Tijdens de studentenopstand in Peking stopt één man voor het oog van de camera's een colonne tanks.

•  Muziek
  • 1964 - The Beatles geven het eerste van twee concerten in het Noord-Hollandse Blokker.

 Oorlog

• • 1288 - Slag bij Woeringen tussen enerzijds hertog Jan I van Brabant gesteund door Arnold V van Loon en anderzijds Luxemburgers, Geldersen, de aartsbisschop van Keulen en Limburgers. De hertog won.
  • 1568 - Graaf van Egmont en de Graaf van Hoorn op beschuldiging van verraad in Brussel onthoofd.
  • 1942 - Slag bij Midway: De United States Navy verwerft het maritieme overwicht in de Stille Oceaan door vier Japanse vliegdekschepen tot zinken te brengen.
  • 1944 - Tweede Wereldoorlog: Rome wordt bevrijd door de geallieerde troepen en geallieerde luchttroepen landen 's avonds laat in Normandië om strategische plaatsen te bezetten ter voorbereiding van de eigenlijke invasie in de vroege ochtend van de dag daarna.
  • 1947 - Amerikaans minister van buitenlandse zaken George Marshall lanceert een plan voor massale economische steun voor het ontredderde Europa, het zogenaamde Marshallplan.
  • 1967 - Begin van de Zesdaagse Oorlog.
  • 1990 - In het zuiden van de Sovjetrepubliek Kirgizistan vallen elf doden en 210 gewonden bij botsingen tussen Kirgiezen en Oezbeken.

•  Politiek
  • 1806 - De Bataafse Republiek wordt het Koninkrijk Holland.
  • 1849 - De Deense grondwet wordt getekend.
  • 1968 - Robert F. Kennedy wordt neergeschoten in het Ambassador Hotel in Los Angeles door Sirhan Sirhan. Hij overlijdt de volgende dag.

•  Religie
  • 754 - Bonifatius bij Dokkum vermoord.
  • 1596 - Paus Clemens VIII creëert zestien nieuwe kardinalen, onder wie de Italiaanse curieprelaat Camillo Borghese.
  • 1954 - Encycliek Ecclesiae Fastos van Paus Pius XII over Sint Bonifatius.
  • 1960 - Oprichting van het Secretariaat voor de Eenheid onder de Christenen door Paus Johannes XXIII en benoeming van kardinaal Augustin Bea tot president.
  • 2003 - Kroatië - Paus Johannes-Paulus II bezoekt Kroatië. Het is de honderdste buitenlandse reis van zijn ambtsperiode.
  • 2004 - Paus Johannes Paulus II brengt een tweedaags bezoek aan Bern in Zwitserland.

•  Sport
  • 1874 - K.S.R.V. Njord opgericht, eerste Nederlandse studentenroeivereniging.
  • 2004 - De Belgische tennissers Olivier Rochus en Xavier Malisse winnen het mannendubbel op Roland Garros.

•  Wetenschap en technologie
  • 1752 - Benjamin Franklin ontdekt elektriciteit.
  • 1969 - De Toepolev 144 doorbreekt als eerste passagiersvliegtuig de geluidsbarrière.
  • 1981 - Dr. Michael Gottlieb geeft de eerste beschrijving van het ziektebeeld van aids.
  • 1995 - Wetenschappers ontdekken een massafase, Bose-Einsteincondensaat.

bewerk Geboren

Anastasia van Rusland
geboren in 1901

Patricia Ceysens
geboren in 1965

Arda Gerkens
geboren in 1965

• 1695 - Johann Conrad Schlaun, Duits architect (overleden 1773)
• 1718 - Thomas Chippendale, Engels meubelmaker (overleden 1779)
• 1723 - Adam Smith, Schots econoom (overleden 1790)
• 1771 - Ernst August I van Hannover, Engels koning van Hannover (overleden 1851)
• 1845 - Hermann von Barth, Duits bergbeklimmer (overleden 1876)
• 1850 - Pat Garrett, Amerikaans sheriff (overleden 1908)
• 1862 - Allvar Gullstrand, Zweeds oogarts (overleden 1930)
• 1868 - Johan Thorn-Prikker, Nederlands kunstenaar (overleden 1932)
• 1868 - James Connolly, Iers socialist (overleden 1916)
• 1879 - René Pottier, Frans wielrenner, winnaar van de Tour de France van 1906 (overleden 1907)
• 1883 - John Maynard Keynes, Brits econoom (overleden 1946)
• 1884 - Ivy Compton-Burnett, Engels schrijfster
• 1877 - Johan Willem Albarda, Nederlands politicus (overleden 1957)
• 1878 - Pancho Villa, Mexicaans revolutionair, generaal en bandiet (overleden 1923)
• 1883 - John Maynard Keynes, Brits econoom (overleden 1946)
• 1884 - Ralph Benatzky, Oostenrijks componist (overleden 1957)
• 1897 - Charles Hartshorne, Amerikaans filosoof (overleden 2000)
• 1898 - Federico García Lorca, Spaans dichter (overleden 1936)
• 1900 - Dennis Gabor, Hongaars natuurkundige (overleden 1979)
• 1901 - Anastasia Nikolajevna van Rusland, Russisch grootvorstin van Rusland (overleden 1918)
• 1912 - Adriaan Morriën, Nederlands dichter, essayist, vertaler en criticus (overleden 2002)
• 1912 - Alexandru Todea, Roemeens kardinaal-aartsbisschop van Fagaras en Alba Julia (overleden 2002)
• 1912 - Erik de Vries, Nederlands televisiepionier (overleden 2004)
• 1920 - Cornelius Ryan, Iers/Amerikaans schrijver (overleden 1974)
• 1923 - Daniel Pinkham, Amerikaans componist (overleden 2006)
• 1923 - Jorge Daponte, Argentijns Formule 1-coureur (overleden 1963)
• 1925 - Bill Hayes, Amerikaans zanger en acteur
• 1928 - Tony Richardson, Engels filmregisseur (overleden 1991)
• 1935 - Peter Schat, Nederlands componist (overleden 2003)
• 1935 - Misha Mengelberg, Nederlands componist en pianist
• 1938 - Co Prins, Nederlands voetballer (overleden 1987)
• 1939 - Joe Clark, Canadees premier
• 1939 - Margaret Drabble, Engels schrijfster
• 1939 - Ulrik Edward Geniets, Belgisch norbertijns priester (overleden 2005)
• 1941 - Spalding Gray, Amerikaans acteur en schrijver (overleden 2004)
• 1944 - Colm Wilkinson, Iers musicalacteur en zanger (o.a. Les Misérables)
• 1945 - John Carlos, Amerikaans atleet
• 1946 - Beppie Kraft, Nederlands volkszangeres
• 1947 - Laurie Anderson, Amerikaans componiste
• 1949 - Ken Follett, Brits schrijver
• 1956 - Kenny G., Amerikaans saxofonist
• 1958 - Avigdor Liberman, Israëlisch journalist, vakbondsbestuurder en politicus
• 1962 - Prinses Astrid, Belgisch prinses
• 1964 - Thorvald de Geus, Nederlands dj en radiopresentator
• 1965 - Patricia Ceysens, Belgisch politicus
• 1965 - Arda Gerkens, Nederlands politica
• 1968 - Kerwin Duinmeijer, Nederlands slachtoffer van zinloos geweld (overleden 1983)
• 1968 - Xavier Aguado, Spaans profvoetballer
• 1968 - Henk Vos, Nederlands voetballer
• 1969 - Marina Rei, Italiaans zangeres
• 1971 - Mark Wahlberg, Amerikaans acteur, model en zanger
• 1971 - Oscar Galíndez, Argentijns triatleet en duatleet
• 1973 - Gella Vandecaveye, Vlaams judoka
• 1973 - Denis van Leeuwen, Mediagoeroe
• 1974 - Chad Allen, Amerikaans acteur
• 1975 - Tigran Nalbandian, Armeens schaker
• 1975 - Katharina Meier, Duits pornoactrice
• 1977 - Sebastian Falk, Zweeds schaatser
• 1977 - Liza Weil, Amerikaans actrice
• 1979 - Natalja Zjoekova, Oekraïens schaakster
• 1979 - Pete Wentz, Amerikaans bassist, presentator en modemagnaat
• 1980 - Ricardo Oliveira, Braziliaans voetballer
• 1981 - Carlos Barredo Llamazales, Spaans wielrenner
• 1985 - Jekaterina Bytsjkova, Russisch tennisster
• 1985 - Jorg Verhoeven, Nederlands sportklimmer
• 1985 - Bashir Ahmad Rahmati, Afghaans worstelaar
• 1990 - Wouter Spoelman, Nederlands schaker
• 2005 - Irene Urdangarin y de Borbón, Spaans dochter van prinses Christina van Spanje

bewerk Overleden

Bonifatius bij Dokkum vermoord in 754

Graaf van Egmont
onthoofd in 1568

Ronald Reagan overleden 2004

• 754 - Bonifatius (82), Brits zendeling en bisschop
• 1568 - Graaf van Egmont (45), generaal en staatsman
• 1568 - Graaf van Hoorn (44), edelman en staatsman
• 1880 - Jacob Jan Cremer (52), Nederlandse novelschrijver
• 1913 - Marie Popelin (66), Belgisch voortrekster van de vrouwenrechten
• 1916 - Horatio Kitchener (65), Brits militair
• 1921 - Georges Feydeau (58), Frans toneelschrijver
• 1923 - George Hendrik Breitner (65), Nederlands kunstschilder
• 1939 - Frank van der Goes (80), Nederlands marxistisch theoreticus
• 1965 - Willem Bernadotte (80), prins van Zweden
• 1970 - Johan Adolf Pengel (54), Surinaams politicus
• 1973 - Alfred Morpurgo (73), Surinaams journalist en politicus
• 1993 - Conway Twitty (59), Amerikaans zanger
• 1997 - Klazien Rotstein-van den Brink (78), Nederlands kruidenvrouw
• 2002 - Dee Dee Ramone (50), Amerikaans bassist
• 2002 - Gaston Geens (70), Belgisch politicus
• 2004 - Ronald Reagan (93), Amerikaans acteur en 40e president van de Verenigde Staten
• 2006 - Rinus Schaap (84), Nederlands voetballer
• 2006 - Friso Wiegersma (80), Nederlands tekstschrijver en kunstschilder
• 2007 - Gert-Jan Dröge (64), Nederlandse tv-presentator, programmamaker, journalist, acteur en schrijver
• 2007 - Hans van den Hoek (78), Nederlands acteur, danser en zanger
• 2008 - Eugenio Montejo (69), Venezolaans dichter

bewerk Viering/herdenking

• rooms-Katholieke kalender:
  • Heilige Bonifatius († 754) - Gedachtenis
  • Heilige Adelard (van Dokkum) († 754)
  • Heilige Dorot(h)eus (van Tyrus) († c. 362)
  • Heilige Marcia(nus) (van Egypte) († c. 304)
  • Zalige Ferdinand van Portugal († 1443)
  • Igor (Olgowitsj van Tsjernigov) († 1147)
• Denemarken: Dag van de Grondwet (nationale feestdag)

bewerk Weerextremen in Nederland

• 1923 - Laagste etmaalgemiddelde temperatuur 9,2 C
• 1950 - Hoogste etmaalgemiddelde temperatuur 23,1 C
• 1991 - Laagste minimumtemperatuur 2,1 C
• 1950 - Hoogste maximumtemperatuur 30,8 C
• 1947 - Hoogste uurgemiddelde windsnelheid 12,3 m/s
• 1940 - Langste zonneschijnduur 15,3 uur
• 1999 - Langste neerslagduur 8,7 uur
• 1913 - Hoogste etmaalsom van de neerslag 29,5 mm
• 1918 - Laagste etmaalgemiddelde relatieve vochtigheid 48 %

Bron: Afgeleid uit de door het KNMI gepubliceerde klimatologische gegevens 1901-2005 meetstation De Bilt