17 januari.html



bewerk Gebeurtenissen

•  Algemeen
  • 395 - Rome - Met de dood van Theodosius I valt het Romeinse Rijk definitief uiteen in een oostelijk en westelijk keizerrijk.
  • 1472 - Portugal - João de Santarém bereikt als eerste Sao Antao, het huidige Principe.
  • 1685 - Oostenrijk - Johannes Diodato krijgt als eerste een keizerlijk privilege voor het openlijk schenken van koffie en opent het eerste Weense koffiehuis.
  • 1773 - Zuidpool - James Cook bereikt als eerste de Zuidpoolcirkel.
  • 1813 - Groot-Brittannië - Humphry Davy ontdekt de lichtboog.
  • 1955 - Verenigde Staten - De USS Nautilus SSN-571 vaart als eerste atoomonderzeeër uit.
  • 1977 - Verenigde Staten - Gary Gilmore wordt in Utah voor roofmoord door een executiepeloton doodgeschoten. Het is de eerste executie in de VS in tien jaar.
  • 1987 - Komoren - Olaf Reinicke, biologiestudent uit München ziet als eerste een Coelacant in zijn natuurlijke milieu op 198 meter diepte.
  • 1995 - Japan - Kobe wordt getroffen door een zware aardbeving met een kracht van 7,2 op de schaal van Richter. De stad wordt voor een groot deel verwoest. Er vallen 6433 doden.
  • 2001 - Nederland - Utrecht - De Cambridgebar, het niet-commerciële studentencafé van universiteitscentrum De Uithof wordt officieel geopend.
  • 2002 - Democratische Republiek Congo - De vulkaan Nyiragongo komt tot uitbarsting.
•  Kunst
  • 1773 - Het motet Exultate, jubilate van Wolfgang Amadeus Mozart wordt in Milaan voor het eerst opgevoerd, door de castraat Rauzzini.
  • 1929 - Popeye, door Elzie Segar voor King Features Syndicate ontworpen, verschijnt (als bijfiguur) voor het eerst in het New York Journal.
  • 1963 - Robert Filliou roept 17 januari uit tot Art's Birthday, een jaarlijks terug te keren hommage aan de Kunst.
  • 1997 - Nederland - Recordverkoop van de cd "De Waarheid" van Marco Borsato.
•  Oorlog
  • 1800 - Een opstand van royalisten in La Vendée, Frankrijk, wordt neergeslagen.
  • 1944 - Italië - Met de Slag om Monte Cassino begint een van de langste en bloedigste slagen van de Tweede Wereldoorlog.
  • 1945 - Duitsland - Vanwege het oprukkende Rode Leger ontruimen de Duitsers Auschwitz-Birkenau.
  • 1945 - Polen - Het Rode Leger bevrijdt het vrijwel verlaten Warschau.
  • 1991 - Irak - "Operatie Desert Storm" is begonnen.
•  Politiek
  • 1840 - De Republiek van de Rio Grande verklaart zich onafhankelijk van Mexico.
  • 1852 - Zuid-Afrika - De Britten erkennen de Boerenstaat Transvaal.
  • 1893 - Hawaï - Een 'veiligheidscomité' o.l.v. Sanford Dole pleegt een staatsgreep en zet koningin Lili'uokalani af: het eerste geval van VS-Amerikaans imperialisme.
  • 1899 - Verenigde Staten - De VS annexeren Wake Island in de Stille Oceaan.
  • 1917 - De VS kopen de Maagdeneilanden van Denemarken voor $25 miljoen.
  • 1961 - De president van de Verenigde Staten Dwight D. Eisenhower waarschuwt in zijn afscheidsrede voor het militair-industrieel complex.
  • 1972 - Bangladesh - officiële vaststelling van de staatsvlag.
  • 1991 - Harald V volgt zijn overleden vader Olav V op als koning van Noorwegen.
•  Religie
  • 1377 - Intocht van Paus Gregorius XI in Rome: vanaf dat moment is het Vaticaan zetel van de paus.
  • 1562 - Catharina de' Medici garandeert de FranseHugenoten geloofsvrijheid met het Edikt van Saint-Germain-en-Laye.
  • 1566 - Kroning van Paus Pius V in de Vaticaanse basiliek in Rome op zijn 62e verjaardag.
  • 1979 - Benoeming van de Duitser Bruno Wüstenberg tot nuntius in Nederland.

bewerk Geboren

Paus Pius V,
geboren op 17 januari 1504

Benjamin Franklin,
geboren op 17 januari 1706

Anne Brontë,
geboren op 17 januari 1820

Gustaaf Sorel,
geboren op 17 januari 1905

Cassius Clay (Mohammed Ali), geboren 17 januari 1942

• 1504 - Paus Pius V, Michele Ghislieri, (overleden 1572)
• 1706 - Benjamin Franklin, Amerikaans politicus en wetenschapper (overleden 1790)
• 1712 - John Stanley, Engels componist en organist (overleden 1786)
• 1734 - François-Joseph Gossec, Belgisch-Frans componist en muziekpedagoog (overleden 1823)
• 1761 - James Hall, Schots geoloog (overleden 1832)
• 1798 - Willem Jan Schuttevaer, oprichter van de Koninklijke Schippersvereniging Schuttevaer (overleden 11 augustus 1881)
• 1814 - Mrs Henry Wood, Engels schrijfster
• 1820 - Anne Brontë, Brits schrijfster (overleden 1849)
• 1834 - August Weismann, bioloog, grondlegger van de erfelijkheidsleer (overleden 1914)
• 1835 - Jan A. Van Droogenbroeck, Vlaams dichter en schrijver (overleden 1902)
• 1842 - Józef Pelczar, Pools geestelijke (overleden in 1924)
• 1850 - Joaquim Arcoverde de Albuquerque Cavalcanti, Braziliaans kardinaal-aartsbisschop van Rio de Janeiro (overleden 1930)
• 1868 - Louis Couturat, Frans filosoof, logicus, wiskundige en linguïst (overleden 1914)
• 1875 - Johannes Hendricus Jurres, Nederlands schilder (overleden 1946)
• 1878 - Nap de la Mar, Nederlands acteur en regisseur (overleden 1930)
• 1889 - Giuseppe Beltrami, Italiaans nuntius in Nederland en curiekardinaal (overleden 1973)
• 1892 - Feike de Boer, Nederlands politicus (overleden in 1976)
• 1896 - Léon Devos, Belgisch wielrenner (overleden 1923)
• 1896 - Joseph du Château, Belgisch politicus en burgemeester (overleden 1968)
• 1899 - Al Capone, Amerika's bekendste Chicago-gangster (overleden 1947)
• 1899 - Nevil Shute, Brits schrijver (overleden 1960)
• 1899 - Roel Houwink, Nederlands literator en psycholoog (overleden 1987)
• 1905 - Gustaaf Sorel, Vlaams kunstschilder en tekenaar, (overleden 1981)
• 1907 - Henk Badings, Nederlands componist (overleden 1987)
• 1909 - Piet van Reenen, Nederlands voetballer (overleden 1969)
• 1913 - Werenfried van Straaten, Nederlands norbertijn (overleden 2003)
• 1914 - Théo Lefèvre, Belgisch politicus (overleden 1973)
• 1922 - Betty White, Amerikaans actrice
• 1922 - Luis Echeverría, Mexicaans politicus
• 1924 - Rik De Saedeleer, Belgisch voetballer en sportverslaggever
• 1926 - Aart Geurtsen, Nederlands politicus (overleden 2005)
• 1926 - Nel van Vliet, Nederlands zwemster (overleden 2006)
• 1927 - Eartha Kitt, Amerikaans zangeres, danseres en actrice
• 1929 - Ignacio Antonio Velasco García, Venezolaans kardinaal-aartsbisschop van Caracas (overleden 2003)
• 1930 - Monica Furlong, Brits kinderboekenschrijfster
• 1930 - Luki Botha, Zuid-Afrikaans Formule 1-coureur (overleden 2006)
• 1931 - James Earl Jones, Amerikaans acteur
• 1933 - Dalida, zangeres en actrice (overleden 1987)
• 1935 - Boris Stenin, Sovjet langebaanschaatser, schaatscoach en wetenschapper
• 1940 - Tabaré Vázquez Rosas, Uruguayaans politicus
• 1940 - Leighton Rees, Welsh darter (overleden 2003)
• 1942 - Mohammed Ali, Amerikaans bokser, geboren als Cassius Clay
• 1942 - Karel Van Miert, Vlaams politicus
• 1943 - René Préval, president van Haïti
• 1943 - Chris Montez, Amerikaans zanger
• 1944 - Françoise Hardy, Franse zangeres en actrice
• 1947 - Hans Otjes, Nederlands acteur
• 1948 - Davíð Oddsson, IJslands politicus, 's lands langst dienende minister-president
• 1949 - Andy Kaufman, Amerikaans entertainer (overleden 1984)
• 1949 - Mick Taylor, Brits muzikant in onder meer The Rolling Stones
• 1949 - Dick Nanninga, Nederlands voetbalinternational
• 1951 - Ans van Gerwen, Nederlands turnster
• 1952 - Kevin Reynolds, Amerikaans regisseur
• 1952 - Ryuichi Sakamoto, Japans musicus, componist en acteur
• 1954 - Pierre Bazzo, Frans wielrenner
• 1954 - Dorothee Wong Loi Sing, Surinaams schrijfster en beeldend kunstenaar
• 1956 - Paul Young, Brits zanger
• 1959 - Susanna Hoffs, Amerikaans zangeres van de groep The Bangles
• 1959 - Willem Gülcher, Nederlands directeur van de Publicis Dialog Group
• 1960 - Hendrik Jan Kooijman, Nederlands hockeyinternational
• 1961 - Maia Tsjiboerdanidze, Georgisch schaakster
• 1962 - Jim Carrey, Amerikaans acteur
• 1962 - Leo Van der Elst, Belgisch voetballer
• 1962 - Jan Wegereef, Nederlands voetbalscheidsrechter
• 1963 - Ann Hendriks, Vlaams actrice
• 1963 - Kai Hansen, Duitse gitarist en zanger
• 1964 - Michel Marree, Nederlands voetballer
• 1964 - Michelle Obama, Amerikaans advocate en vrouw van Barack Obama
• 1968 - Stella de Heij, Nederlands hockeyinternational
• 1968 - Ilja Leonard Pfeijffer, Nederlands dichter
• 1969 - Tiësto, pseudoniem voor Tijs Verwest, Nederlands deejay
• 1969 - Lukas Moodysson, Zweeds filmregisseur
• 1969 - Sergio Barbero, Italiaans wielrenner
• 1971 - Kid Rock, pseudoniem voor Robert-James Ritchie, Amerikaanse zanger
• 1971 - Leonardo Ciampa, Amerikaans componist
• 1972 - Ken Hirai, Japans zanger
• 1973 - Cuauhtémoc Blanco, Mexicaans voetballer
• 1973 - Ayco Duyster, Vlaams radiopresentatrice
• 1974 - Thierry Bernimoulin, Belgisch handballer
• 1977 - Ali Elkhattabi, Nederlands-Marokkaans voetballer
• 1978 - Andy Marechal, Belgisch schaker
• 1979 - Oleg Lisogor, Oekraïens zwemmer
• 1980 - Grégory Rast, Zwitsers wielrenner
• 1981 - Christophe Riblon, Frans wielrenner
• 1981 - Antton Luengo Celaya, Spaans wielrenner
• 1982 - Dwyane Wade, Amerikaans basketbalspeler
• 1985 - Sebastian Langeveld, Nederlands wielrenner
• 1985 - Simone Simons, Zangeres Epica (band)
• 1988 - Nikki Reed, Amerikaans actrice

bewerk Overleden

President Rutherford,
overleden op 17 januari 1893

Ferdinand IV van Toscane,
overleden op 17 januari 1908

Zanger Carlos,
overleden op 17 januari 2008

• 356 - De heilige Antonius van Egypte (105)
• 395 - Theodosius I (49?), Keizer van Rome
• 1654 - Paulus Potter (28), Nederlands kunstschilder
• 1738 - Jean-François Dandrieu (55), Frans orgelcomponist
• 1750 - Tomaso Albinoni (78), Italiaans componist
• 1826 - Juan Crisóstomo de Arriaga (19), Spaans componist en violist
• 1893 - Rutherford B. Hayes (70), negentiende president van de Verenigde Staten
• 1901 - Paul Hankar (41), Belgisch architect
• 1908 - Ferdinand IV van Toscane (72)
• 1911 - Francis Galton (88), Brits statisticus
• 1916 - Arnold Aletrino (57), Nederlands schrijver en arts
• 1925 - Hendrik Geeraert (58), Belgisch verzetsheld
• 1929 - Gottlieb Ringier (91), Zwitsers politicus
• 1931 - Jan Joseph Godfried van Voorst tot Voorst (84), Nederlands militair en politicus
• 1934 - Richard Acke (62), Vlaams architect
• 1938 - William Henry Pickering (79), Amerikaans astronoom
• 1947 - Jean-Marie Rodrigue Villeneuve (63), Canadees kardinaal-aartsbisschop van Québec
• 1955 - Reneke de Marees van Swinderen (94), Nederlands politicus
• 1962 - Gerrit Achterberg (56), Nederlands dichter
• 1962 - Johanna van Buren (80), Nederlands dichteres
• 1965 - Pierre-Marie Gerlier (85), Frans kardinaal-aartsbisschop van Lyon
• 1965 - Hans Marchwitza (74), Duits schrijver en dichter
• 1977 - Stanko Cajnkar (76), Sloveens schrijver en theoloog
• 1982 - Henri Bruning (82), Nederlands dichter en essayist
• 1991 - Olav V (88), Noors koning
• 1992 - Jan Cornelisse (87), Nederlands bokser
• 1997 - Clyde Tombaugh (90), Amerikaans astronoom
• 2000 - Carl Forberg (88), Amerikaans Formule 1-coureur
• 2001 - Gregory Corso (70), Amerikaans dichter
• 2002 - Camilo José Cela (85), Spaans schrijver
• 2002 - Jack Shea (91), Amerikaans schaatser
• 2003 - Richard Crenna (76), Amerikaans acteur
• 2004 - Ray Stark (88), Amerikaans filmproducent
• 2004 - Noble Willingham (72), Amerikaans acteur
• 2005 - Virginia Mayo (84), Amerikaans filmactrice
• 2005 - Zhao Ziyang (85), Chinees politiek leider
• 2006 - Clarence Ray Allen (76), Amerikaans moordenaar
• 2007 - Art Buchwald (81), Amerikaans columnist
• 2008 - Carlos (64), Frans zanger
• 2008 - Suzanne Pleshette (70), Amerikaans actrice
• 2008 - Bobby Fischer (64), Amerikaans schaker

bewerk Viering/herdenking

• rooms-Katholieke kalender:
  • Heilige Antonius Abt († 356) - Gedachtenis
  • Heilige Leonilla (van Langres) († 175)
  • Heilige Roseline (van Villeneuve-les-Avignon) († 1329)
  • Heilige Genulphus († 250 ?)
  • Heilige Sulpicius († 647)
  • Heilige Sulpitius († 480 ?)

bewerk Weerextremen in Nederland

• 1963 - Laagste etmaalgemiddelde temperatuur -11,2 C
• 1993 - Hoogste etmaalgemiddelde temperatuur 9,1 C
• 1963 - Laagste minimumtemperatuur -14,7 C
• 1939 - Hoogste maximumtemperatuur 12,1 C
• 1948 - Hoogste uurgemiddelde windsnelheid 17,5 m/s
• 1963 - Langste zonneschijnduur 7,3 uur
• 1936 - Langste neerslagduur 13,2 uur
• 1951 - Hoogste etmaalsom van de neerslag 15,7 mm
• 1972 - Laagste etmaalgemiddelde relatieve vochtigheid 59 %

Bron: Afgeleid uit de door het KNMI gepubliceerde klimatologische gegevens 1901-2005 meetstation De Bilt