Ålandseilanden

Landskapet Åland

(Details)

Basisgegevens

Talen: Zweeds

Hoofdstad: Mariehamn

Regeringsvorm: Autonoom gebied binnen de republiek Finland

Religie: Protestantisme

Oppervlakte: 13.346,5 km² (88,5% water)

Inwonertal: 26.530 (12-2004) (17,4/km²)

Overige

Volkslied: Ålänningens sång

Munteenheid: euro (EUR)

UTC: +2

Nationale feestdag: 9 juni

Web | Code | Tel. .ax{{{tld2}}} | ALA | 358-18

De Ålandseilanden, of kortweg Åland, (Zweeds: Åland, Fins: Ahvenanmaa) zijn een autonome eilandengroep in de monding van de Botnische Golf, halverwege Zweden en Finland. De Ålandseilanden horen bij Finland, maar is geheel Zweedstalig. De archipel is gedemilitariseerd en de bewoners hoeven niet te voldoen aan de Finse dienstplicht. De Ålandseilanden hebben een autonome regering en een eigen parlement. De eilandengroep is lid van de Noordse Raad. Verder bezitten Ålandseilanden een eigen politiekorps, een eigen vlag (zie rechtsboven), eigen kentekenplaten en geeft het eigen postzegels uit. Ålandse schepen varen niet onder Finse maar onder Ålandse vlag.

Het inwonertal bedraagt 25.392, de hoofdstad is Mariehamn.

Toerisme is een belangrijke bron van inkomsten voor de eilandengroep, naast de traditionele landbouw en scheepvaart. Mariehamn is een tax-free haven voor tabak en alcohol. De grote veerboten tussen Stockholm en Helsinki of Turku maken daarom allemaal een tussenstop in Mariehamn.

De soevereiniteit van de Ålandseilanden behoort volledig toe aan die van Finland en de eilanden zijn dan ook een onderdeel van de Europese Unie. Bij de toetreding van Finland tot de EU heeft de eilandengroep echter wel, in verband met zijn speciale staatkundige status, binnen de EU ook een speciale status gekregen, vooral op belastingtechnisch gebied. Dat laatste vooral omdat anders de belangrijkste inkomstenbron voor de eilanden zou wegvallen.

bewerk Geschiedenis

De Ålandseilanden werden van Zweden uit bevolkt en fungeerden lange tijd als bruggenhoofd toen Finland deel ging uitmaken van het Zweedse rijk. Bestuurlijk werd de eilandengroep bij Finland ingedeeld, wat gevolgen zou hebben voor haar latere status.

Vanwege de militair strategische ligging hadden de Ålandseilanden te lijden van de oorlogen tussen Zweden en Rusland. Tijdens de Grote Noordse Oorlog werd de eilandengroep door de Russen verwoest en werd een groot deel van de bevolking geëvacueerd. Toen Finland in 1809 compleet overging in Russische handen werd Åland gedwongen mee te verhuizen. Na afloop van de Krimoorlog werd in de Vrede van Parijs besloten dat de eilandengroep geen militaire bedreiging meer mocht vormen en gedemilitariseerd moest worden.

Toen Finland in 1917 onafhankelijk werd, brak een discussie over de toekomst van de Ålandseilanden uit. De meerderheid van de bewoners, volledig op Zweden georiënteerd, zocht aansluiting bij dat land. Finland wilde de archipel echter graag behouden. De kwestie werd voorgelegd aan de pas opgerichte Volkenbond, die in 1921 besliste dat de eilanden bij Finland mochten blijven, mits autonomie en behoud van de Zweedse cultuur gegarandeerd bleven. Ook werd de neutrale status verder vastgelegd.